XƏBƏR LENTİ
08:28ABŞ İrana ultimatum verdi08:13Ukraynanın Silahlı Qüvvələri ilk dəfə “Bayraktar”dan istifadə edib08:00ƏLİYEV VƏ ƏRDOĞANDAN ZƏNGİLANDA ÖNƏMLİ MESAJLAR - Birgə mətbuat konfransının TAM MƏTNİ + VİDEO09:40RUSİYA ÜÇÜN ƏN PİS SSENARİ... - NATO-Rusiya münasibətlərindəki gərginlik Ukraynaya nə vəd edir?09:22İRANA İŞLƏYƏN SAYTLAR BLOKLANDI! – “YouTube” kanallarına da qadağa qoyulub09:01BAŞ PROKURORLUQ DEPUTATLA BAĞLI MƏLUMAT YAYDI - Cinayət işi məhkəməyə göndərildi08:37PUTİN QAZAXIN KƏNDLƏRİNİ NƏZƏRDƏ TUTUR? - Bakı ilə irəvan hansı əraziləri dəyişdirə bilər? + VİDEO08:13"Azərbaycan Türk Şurasının mediaforumunda təkliflər irəli sürüb" - Rövşən Məmmədov08:00XİN Qubadlının azad olunmasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib20:01"İRAN AZƏRBAYCANI HƏDƏF SEÇƏ BİLMƏZ!" - Türkiyə Prezidentindən Tehrana sərt xəbərdarlıq19:15TƏBİB-in 3 İLDİR “GÖRMƏDİYİ” BAŞ HƏKİM - Qusar xəstəxanasının baş həkiminin maraqlı tarixçəsi13:06Ölkədə yeni standartlar TƏSDİQ EDİLDİ - FOTO11:43Alimlərdən pandemiyadan daha təhlükəli qlobal fəlakət barədə XƏBƏRDARLIQ11:23“İran sözdə Amerika və İsraillə düşməndir, əslində…” - İddia11:21PREZİDENT ƏHALİNİN ZƏNGİLANA KÖÇÜRÜLƏCƏYİ TARİXİ AÇIQLADI - "Artıq bəzi binalar hazırdır..."11:02RUSİYA QAPANIR: Putin elan etdi10:17HƏBS EDİLƏN BAŞ HƏKİMİN QARANLIQ KEÇMİŞİ... - 125 min rüşvət, Eldar Həsənovun bacısı oğlunun həbsi və...08:00Zəngilan aeroportunun FOTOLARI09:05“Azərbaycan əsgərinin qarşısını kəsmək skandaldır, İran üzr istəyib...” - Müsahibə08:54“Türkiyə və Türk Şurası olaraq Afrikanın üç ölkəsinə COVID vaksini bağışlayacağıq” - Ərdoğan08:38“NATO-nun qapıları Ukraynanın üzünə açıqdır” – ABŞ-ın Müdafiə naziri08:13ZƏNGİLANIN İŞĞALDAN AZAD OLUNMASINDAN BİR İL ÖTÜR08:00Xəzər dənizində suyun səviyyəsi 16 ildə 1,5 metr düşüb - Quruma davam edəcək20:39DAHA 5 ERMƏNİ HƏRBÇİSİ QAYTARILDI - Muradovun olduğu təyyarə Bakıdan İrəvana yola düşüb20:23Müdafiə naziri yeni yaradılan komando hərbi hissəsində olub – FOTO/VİDEO20:13MTN otağında ŞOK DİALOQ: “Yekə kişisiz, bu nədi, tez açın başını...” – YENİ FAKTLAR19:11"AZƏRBAYCANIN MÜSTƏQİLLİYİNİ TANIMAĞIMIZA MANE OLMAĞA ÇALIŞIRDILAR" - Türkiyə XİN keçmiş SSRİ idarəsinin rəisi19:06Rusiya Telman İsmayılovun təhvil verilməsi üçün materialları Monteneqroya təqdim edib17:58“Qala Həyat” və “Qala” Sığorta" şirkətləri məhkəməyə verilib - Xidmət haqlarını ödəməməkdə ittiham olunur16:34Məhkəmə aktları, prosessual qərarlar şifahi çıxarılır və gizlədilir? ! - Qazilərə illərdir əmlaklarının dələduzluqla ələ keçirilməsini qanuni sayan qərarlar verilmir14:43AMEA-da ŞÜBHƏLİ TENDER - 2 gün əvvəl yaradılan MMC 40 min manatlıq işi udub13:58"PROBLEM İRAN TƏRƏFDƏN QAYNAQLANIR" - Gömrük Komitəsindən Seyid Cəlalifərin iddialarına CAVAB13:55Ramiz Göyüşovun şikayəti ilə tutulan şəxsin istintaqı YEKUNLAŞIR11:40Milli Məclisdə Zəfər bayramı adlı tədbir keçiriləcək10:44TÜRKİYƏLİ GENERAL FÜZULİ ƏMƏLİYYATI İLƏ BAĞLI YENİ DETALLARI AÇIQLADI - "Ermənilər deyirdilər ki..."10:02GENERAL-MAYORUN 8 MİLYONLUQ MÜLKLƏRİ - Arvadının, qızının, oğlunun əmlaklarının ŞOK SİYAHISI20:41"BİZ QEYRİ-BƏRABƏR SAVAŞA HƏR AN HAZIRIQ!" - "Müstəqilliyimizi heç kimə güzəştə getməyəcəyik, hər kəs bilsin..."20:15"Yaxın illərdə neft 190 dollaradək bahalaşa bilər" - “JP Morgan”19:33Azərbaycanda vahid büdcə təsnifatı dəyişib17:38Polis əməliyyat keçirib, 34 kq narkotik aşkarlanıb, 23 nəfər saxlanılıb - VİDEO16:11Arvadını öldürən sabiq hakim apellyasiya şikayəti verib15:40ABŞ “yumşaldı”, "F-35"-lərin əvəzinə "F-16" təklif edir – Ərdoğan açıqladı09:02İRANIN ƏN BÖYÜK QORXUSU: Güney Azərbaycan türklüyü - VİDEO08:20BU GÜN MÜSTƏQİLLİYİN BƏRPASI GÜNÜDÜR - Müstəqilliyimizin bərpasından 30 il keçir08:00“Google” Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Gününə dudl həsr edib08:00İlham Əliyev Müstəqillik Günü haqqında yeni qanunu təsdiq edib08:41“AZƏRBAYCAN İRANI YARALAYIB, ÖZÜ DƏ CİDDİ YARALAYIB” - "Ocaq Nejata qarşı atılan addımlar davamlı olmalıdır"08:27Rusiaya qarşı müharibədə Kiyevə kim kömək edə bilər? - Klimkin ad çəkib08:00Bu gündən COVID-19 pasportu olmayanlar məhkəmə binalarına buraxılmayacaq10:30Qışla bağlı şok proqnoz - On minlərlə insan öləcək09:02İRAN AZƏRBAYCANLA GƏRGİNLİKDƏN İQTİSADİ ZƏRBƏ ALAR – Şimal-Cənub dəmir yolu layihəsi dayana bilər08:24ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin ən ölümcül texnikasının siyahısı açıqlanıb - FOTOLAR08:00Diplomatik korpus nümayəndələri və xarici jurnalistlər Şuşada olublar - FOTO09:08“Hərbçilərimizin Qarabağda olması xəbərləri "böyük axmaqlıqdır" - İsrailin Rusiyadakı səfiri08:32“AZƏRBAYCAN XARİCİ QÜVVƏLƏRƏ GÜVƏNMƏSİN” - İrandan yeni və rəsmi təhdid08:00“Brent” markalı neftin qiyməti 83 dollara çatıb20:39NAXÇIVANDAN İRANA "SARSILMAZ QARDAŞLIQ" CAVABI - Şuşa Bəyannaməsini unudanlara hədə kimi xəbərdarlıq + Fotolar20:09Avropada qazın qiyməti 1 450 dollara qalxıb19:18“Sarsılmaz qardaşlıq-2021” Azərbaycan-Türkiyə birgə döyüş atışlı taktiki təlimi davam edir - VİDEO19:02İRAN İRƏVANA HEYƏT GÖNDƏRİB - Gorus-Qafan yoluna alternativ yol çəkir18:09AZƏRBAYCAN və TÜRKİYƏ QIRICILARI NAXÇIVAN SƏMASINDA - Video17:44HƏYASIZLIQ DÖVLƏT SİYASƏTİNƏ ÇEVRİLƏNDƏ... - Yaxud İranı Ermənistanla doğmalaşdıran nədir?11:42XARİCDƏ DİNİ TƏHSİLİN YARATDIĞI TƏHLÜKƏ: NƏ ETMƏLİ? - “Azərbaycanda dini maarifçilik işi çox bərbad vəziyyətdədir”09:56“GÖZLƏMƏLİYİK, XANKƏNDİ MƏSƏLƏSİ ZAMANLA HƏLL OLUNACAQ” – “Azərbaycanla İran arasında köklü düşmənçilik yaradacaq səbəblər yoxdur”09:22BARIŞMAQ VƏ ÇARƏSİZLİK: Ermənistan regionda kommunikasiyaları açmağın faydalarından danışmağa başlayıb08:34“Nüvə silahından istifadə riski yüksəkdir” - BMT08:00İranla sərhəddə "Araz vadisi iqtisadi zonası" yaradılır20:03TÜRKİYƏ ORDUSUNDAN PKK-ya AĞIR ZƏRBƏ - “Girilməsi mümkünsüz” qərargahı ələ keçirildi + VİDEO17:06Abşeronda həkimdən hədə-qorxu ilə pul tələb edən "jurnalist" saxlanılıb - Video15:33“TÜRKİYƏNİN ROLU ARTIB, RUSİYA BUNUNLA HESABLAŞMAYA BİLMİR...” – Koçaryandan maraqlı etiraflar12:10Qayəsi xeyirxahlıq olan millət vəkili09:42Zəngəzur dəhlizi Tehranı niyə dəli edir?- İranın özündən çıxması və yerinə oturan daşlar..09:18"Cəbrayılın təbiətinə ağır zərbə vurulub" - KOMİTƏ SƏDRİ08:54FATMA ABDULLAZADƏ AEROPORTDAN GERİ QAYTARILIB - Ölkədən çıxışına qadağa qoyulub08:15Ermənilərin Gəncədə törətdiyi ilk terrordan 1 il ötür - FOTOLAR08:00VƏTƏN MÜHARİBƏSİNİN İLK BÖYÜK QƏLƏBƏSİ - Cəbrayılın işğaldan azad olunmasından 1 il ötür + VİDEO21:25Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisinin müavini həbs edilib20:38“AST TELMAN”I AZƏRBAYCANLI KİLLER ƏLƏ VERİB - İş adamı iki aylıq həbs edilib (Yenilənib)11:14Həbsdəki icra başçılarının koronavirus müəmması - Virus onları azadlığa aparır, yoxsa...08:23“Azərbaycan” nəşriyyatına yeni baş direktor təyin olunub - FOTO08:00Şükürbəyli-Cəbrayıl-Hadrut avtomobil yolunun tikintisi sürətlə davam etdirilir11:10"Dərslikləri dəyişmək baxımından daha çox vaxta ehtiyac var" - Emin Əmrullayev10:00TƏXRİBATÇI ÇAĞIRIŞLAR EDƏNLƏRƏ XƏBƏRDARLIQ - DTX məlumat yaydı09:14Prokuror sabiq hakimin həbs olunmasını tələb edib - Yarım milyonluq dələduzluqda ittiham olunur08:52SƏHİYYƏ NAZİRİ BƏZİ VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİ İŞDƏN ÇIXARIB - Siyahı08:33XİN-in VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİ DÖVLƏT VƏSAİTİNİ NECƏ TALAYIBLAR? - Kimlərin adlarına şirkətlər açılıb?08:00"Dərslikləri dəyişmək baxımından daha çox vaxta ehtiyac var" - Emin Əmrullayev20:21Prezident İlham Əliyev Paşinyanla görüşün şərtini açıqladı19:33İrandan Azərbaycana cavab gəldi – "Dözümlülük nümayiş etdirmək fikrində deyilik"17:23Zakir Həsənov Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarının yeni komandanı ilə görüşüb16:44Lavrov Azərbaycanla Ermənistan arasında "yeni razılaşmanı" AÇIQLADI14:10"İRAN AZƏRBAYCANIN ƏRAZİ BÜTÖVLÜYÜNƏ QARŞI HÖRMƏTSİZLİYƏ SON QOYMALIDIR" - İlham Əliyev11:55“AZĞINLAŞMIŞ, QUDURMUŞ DÜŞMƏN QABAĞIMIZDA DİZ ÇÖKDÜ!” - Prezidentin xalqa müraciətinin TAM MƏTNİ + VİDEO (Yenilənib)10:41"BİZİM BELİMİZİ BU ƏMƏLİYYAT QIRDI..." - Ermənilərdən yeni etiraflar10:20XALQ ŞƏHİDLƏRİNİ ANIR - VİDEO10:1027 SENTYABR - TARİX OXUMAQDAN TARİX YAZMAĞA KEÇDİYİMİZ GÜN!09:36“İRANLA BAĞLI AÇIQ DANIŞMAĞIN VAXTI ÇATIB...” - "Bizim dinlə bağlı problemlərimiz qalır"09:03Anım Günü ilə əlaqədar saat 12:00-da bütün yollarda hərəkət dayandırılacaq09:00"Şanlı Zəfər naminə həyatlarını qurban vermiş qəhrəmanlarımızı anırıq" - Birinci vitse-prezident08:00Vətən müharibəsinin başlamasından bir il ötür
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Ekim 2021 (78)
Eylül 2021 (38)
Ağustos 2021 (75)
Temmuz 2021 (59)
Haziran 2021 (88)
Mayıs 2021 (90)

«    Ekim 2021    »
PtSaÇrPrCuCtPz
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

09 Ağu 2021, 14:48   
    45
İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə
Separatçı kürd mənbələri dünən Cənubi Azərbaycanın Sulduz vilayətinin mərkəzində baş verən iğtişaş zamanı 3 kürdün öldürüldüyünü xəbər verirlər.

Ovqat.com-un məlumatına görə, Azərbaycan türklərinin itkiləri barədə heç bir məlumat yoxdur. Amma xeyli sayda yaralının olduğu bildirilir.

İğtişaş separatçıların "Nəqədə (kürdlər Sulduzu belə adlandırırlar) Kürdlərindir" şüarı ilə nümayiş keçirməsi səbəbindən baş verib. Məlumata görə, adi bir məişət söhbətini şişirdən separatçılar məskunlaşdıqları məhəllələrdə toplanıb şüar səsləndirə-səsləndirə şəhərin mərkəzinə doğru irəliləyiblər. Separatçıların qarşılarına çıxan türklərə və onların əmlaklarına hücumlarə Sulduz sakinlərinin bir araya gəlməsi və müqavimət göstərməsi ilə nəticələnib. Maraqlıdır ki, özgə vaxt adi “su yoxluğu” aksiyasını ən sərt şəkildə yatırmağa çalışan İran polisi dünənki iğtişaşlar zamanı gözə dəymədi.

Sulduz İranın hazırda Qərbi Azərbaycan adlandırılan Urmiyə vilayətinin 17 şəhristanından biridir. 2006-cı ildə keçirilən əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə inansaq, 117 mindən artıq sakini olan şəhristanda əhalinin böyük qismi Azərbaycan türküdür (65-35% nisbətində). Buna baxmayaraq, İranın keçmiş şah rejimi 1967-ci ildə şəhristanın adını dəyişdirib kürdcə Nəqədə qoymuşdu. Bununla da yüz illərdir eyni torpaqda yaşayan türklərlə kürdlər arasındakı kövrək münasibətləri dərindən zədələmişdi.

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

Əslində Sulduzdakı etnik problemin kökləri 1967-ci ildə şəhristan mərkəzinin adının kürdləşdirilməsindən çox-çox əvvələ uzanır. Tarixi sənədlər sübut edir ki, hələ 16-17-ci əsrlərdə İranın qərbində yaşayan kürdlərin Osmanlıların tərəfinə keçəcəyindən və dövlətə xəyanət edəcəyindən çəkinən Səvəfi şahları onları ölkənin mərkəzi vilayətlərinə köçürməkdə maraqlı olublar. Həmin ərazilərə isə qızılbaş əfşar tayfaları yerləşdirilib. Təbii ki, bu təhlükə alqısının real əsasları da vardı. Məlum olduğu kimi, Osmanlı-Səvəfi müharibələrində hər iki dövlətin idarəçiləri məzhəb ayrımçılığından siyasi alət kimi faydalanır və bu məsələdə xüsusilə kürd amilinə müxtəlif aspektlərdən yanaşırdılar.

Osmanlı imperiyası əsasən sünni inanclı şafi kürdlərdən Səvəfiyə qarşı bufer güc kimi faydalanır, onları ələ keçirdiyi Ağqoyunlu və Qaraqoyunlu dövlətlərinin ərazisində məskunlaşdırırdı. Kürdlər isə ələ düşmüş fürsətdən faydalanıb ələvi-şiə inanclı türkləri öz tarixi ərazilərindən sıxışdırıb çıxarırdı. Vaxtilə Ağqoyunluların tarixi paytaxtları olan Diyərbəkirin, Qaraqoyunluların mərkəzi şəhərlərindən olan Vanın etnik xarakterinin tamamilə dəyişdirilməsi məhz bu syasətin nəticəsində baş tutmuşdu.

Osmanlıların bu cür siyasətə üstünlük verməsinin əsas səbəbi Səvəfilərin qızılbaşlıq siyasi idealogiyasını Anadolu ərazilərinə yaymasının qarşısını almaq və onun bu imperiyanın torpaqlarındakı türklərlə əlaqələrini qoparmaq idi. Başqa sözlə desək, Osmanlılar sünni inanclı kürd əşirətləri vasitəsilə Səvəfilərlə öz arasında bufer zona yaratmağa çalışırdı.

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

Səvəfilər isə bu siyasətə qarşı öz strategiyalarını formalaşdırmışdı və sərhəddə kürd aşirətlərinin saxlanılmasını böyük təhlükə kimi baxırdı. Məhz bu səbəbdən də İranın qərb sərhədlərindəki sünni inanclı kürdlərin yerinə qızılbaş əfşar türklərini məskunlaşdırma siyasəti apardılar. Onun bu siyasəti həyata keçirməsi isə çox da çətin olmadı. Çünki həmin ərazilərdə yaşayan kürd əşirətlərinin böyük hissəsi onsuz da Osmanlıların çağırışı ilə çoxdan Anadolu torpaqlarına köçmüş və indiki Türkiyənin şərq əyalərinə yerləşmişdilər. Yerdə qalanlar isə Səvəfilərin də təşviqi ilə İranın mərkəzi vilayətlərinə köçürüldü və bölgəyə türk tayfalarının yerləşdirilməsi ilə qərb sərhədlərinin təhlükəsizliyi təminat altına alındı.

Səvəfilərdən sonra da davam edən bu siyasət İranın sonuncu türk hökmdarı Əhməd şah Qacarın devrilməsiylə sona çatdı. 1925-ci ildə hakimiyyəti ələ keçirən Pəhləvilər İranın idarə olunmasında bütün türk siyasi ənənələrini silib-süpürdülər. İranın ənənəvi kürd siyasəti də bu dəyişikliklərdən öz nəsibini aldı. Fars şovinizmini əldə rəhbər tutan Pəhləvilər bu dəfə kürd əşirətlərdən Türkiyə ilə İran arasında bufer güc kimi istifadə etməyə başladılar. Çünki artıq din siyasətini əldə rəhbər tutan Osmanlı yox idi, onun yerinə milli dəyərləri ön plana çıxaran Türkiyə dövləti qurulmuşdu. Türkiyənin milli siyasətini İran türklərindən uzaq tutmaq üçün iki ölkə arasına kürdlərin köçürülməsi və bufer zona yaradılması Pəhləvilərə daha rasional siyasət kimi görünməyə başlamışdı. Beləcə, 1925-ci ildən etibarən Urmiyə vilayəti hədəfə alındı. İlk əvvəl bu regiona kürdlər köçürüldü və bölgə iki hissəyə - Kürdüstan və Qərbi Azərbaycana ayrıldı. Qərbi Azərbaycanın Türkiyə sərhədlərinə də öz növbəsində kürdlər köçürüldü. Yeni məskunlaşdırma siyasətinin yol açdığı iğtişaşlar zorla basdırıldı. Ən çətin anlarda kürdlərlə türklər arasında qanlı toqquşmalar çıxarıldı və milli-azadlıq hərəkatları içdən dağıdıldı. 1979-cu ildə şah rejimi süquta uğrayanda Sulduzda çıxan toqquşmalar da bunun nəticəsi idi.

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

Pəhləvi hakimiyyətinin devrildiyi ilk günlərdə Sulduzda yaşayan kürd separatçıları İran ordusunun bölgədəki hissələrinə basqın etdi, onların silahlarını ələ keçirərək Azərbaycan türklərinə qarşı qətliama başladılar. Təbii ki, bu məsələdə kürdlərə aria irqinin bir hissəsi kimi baxan fars şovinizminin də rolu böyük olmuşdu. Nə yazıq ki, eyni anlayış zaman-zaman indiki İran rejiminin yetkililəri tərəfindən də səsləndirilir. Baxmayaraq ki, sünni inanclı kürdlər İranın “vəlayeti-faqeh” siyasətindən ən çox əziyyət çəkən insanlar olub. Amma zaman-zaman onların etnik kimliklərindən Türkiyədən gələn milli cərəyanlara qarşı istifadə edilib. Biz bunu Türkiyənin Suriyanın şimalında keçirdiyi hərbi əməliyyatlar zamanı gördük. Ankaranın kürd separatçılarına qarşı keçirdiyi bütün əməliyyatlara İran kürdləri müxtəlif şəhərlərdə nümayişlər keçirərək qarşı çıxır, Tehran isə bunun qarşısını almır, əksinə, təşviq edirdi.

İran İslam İnqilabının ilk günlərində Sulduzda başlayan türk-kürd toqquşmalarına geri qayıdarsaq, 10 gün davam edən qətliamda yüzlərlə dinc sakin qətlə yetirildi. Bəzi məlumatlara görə, qətliam qurbanlarının sayı 2000-i keçmişdi. Sulduzlu türklərin imdadına Urmiyənin müxtəlif bölgələrindən soydaşlarımız özlərini yetirdilər. Separatçılar nankorluqlarının payını ağır şəkildə aldılar. Odur ki, bu gün yenidən etnik toqquşmaların səhnəsinə çevrilən Sulduzu Qərbi Azərbaycan ostanının mərkəzi sinir sistemi də adlandırmaq olar. Bu şəhristanda ortaya çıxan qığılcımın qısa müddət ərzində bütün Urmiyə vilayətinə sıçraması ehtimalı böyükdür.

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

Məsələ burasındadır ki, Pəhləvi rejimi devrildikdən sonra qurulan İran İslam Respublikası da ölkənin təməllərinə dinamit kimi qoyulan bu problemi həll etməməklə qalmadı, daha da şaxələndirdi. Halbuki, İran İslam rejimi yarananda indiki Qərbi Azərbaycan vilayətində yaşayan türklər dərindən nəfəs almışdılar. Yeni rejimin siə inancına söykənən rəsmi ideologiyasının sünni inanclı kürdlər siyasətinə fərqli yöndən baxacağına və Pəhləvilərin arianist siyasətini sonlandıracağına ümid bəsləyən Azərbaycan xalqı bu dəfə də yanıldı. İslam rejimi nəinki Pəhləvilərin siyasətinə genişləndirilmiş şəkildə indi də davam etdirir.

Həm müasir İranın, həm də Pəhləvilərin arianist siyasətinin tamamilə eyni məntiqə söykəndiyi bəllidir. Məqsəd Cənubi Azərbaycanda başlaya biləcək milli-azadlıq hərəkatlarını parçalamaq və türklərlə kürdləri üz-üzə qoyaraq birgə mübarizəsinin qarşısını almaqdır. İran İslam Respublikası bu məqsədlə indiyədək bir çox siyasətlər həyata keçirib və keçirməkdədir. Bu siyasət çərçivəsində ilk növbədə Urmiyyə vilayətinin etnik xarakteri dəyişdirilir. Bölgədə yerləşdirilən kürdlərin qeyri-qanuni yollarla sərhəddən silah keçirib silahlanmasına göz yumulur. Ostanlığın əksər inzibati hakimiyyət orqanları onların nəzarətinə verilir. Ən əsası isə Qərbi Azərbaycan ostanlığının türklərin yaşadığı bölgələrdə həyat şərtlərinin çətinləşdirilməsi bölgənin demoqrafik tərkibini dəyişdirir. Belə ki, Urmu gölünü qidalandıran çayların üzərində böyük su anbarların yaradılması və gölün qəsdən qurudulması siyasəti Qərbi Azərbaycan ostanlığının kəndlərinin sürətlə boşalmasına, yerlərində kürd əşirətlərinin peyda olmasına yol açır. Bölgənin hələ 2010-cı ildəki məskunlaşma nisbətləri də bunu göstərir. Həmin il keçirilən əhalinin siyahıya alınmasının nəticələrinə görə, ostanlığın ümumi sakinlərinin 76.2%-i Azərbaycan türkçəsində danışır. Bu nisbət xüsusilə şəhərlərin sakinləri arasında türklərin xeyrinədir – 82.5%. Kənd yerlərində həmin göstərici 66.4%-ə qədər düşür. Kürd əhalisində isə tamamilə fərqli nisbət özünü göstərir: şəhərlərdə - 15.4%, kəndlərdə - 31.2%. Ümumi nisbətdə kürdlər ostanlıq əhalisinin 21.7%-ni təşkil edirlər. Xatırladaq ki, bu rəqəmlər 11 il əvvələ aiddir. İndiki göstəricilərdə kürdlərin sayının artması istisna deyil.

İranın öz altına yerləşdirdiyi “kürd kartı” dinamiti – Cənubi Azərbaycan yeni imtahanla üz-üzə

Sulduzda kürdlərlə Azərbaycan türkləri arasında iğtişaşların çıxdığı gün İraqın şimalında İran PKK-sı sayılan Demokratik Kürdüstan Partiyasının siyasi qanadının rəhbərinin öldürülməsi xəbəri də Urmiyədəki separatçı kürdləri qızışdıra və etnik narazılıqları gücləndirə bilər. Bölgədəki kürdlərin səsləndirəcəyi istənilən separatçı şüar isə İran dövlətindən çox, Cənubi Azərbaycan türklərini narahat edir və sərt reaksiyalar doğurur.

Sözsüz ki, İranın kövrək etnik xarakteri və dinc yanaşı yaşama imkanları ölkəyə düşmən münasibəti bəsləyən dövlətləri də ölkənin “yumşaq qarn”ına zərbələr endirməyə həvəsləndirir. Xüsusilə ABŞ və İsrail kimi dövlətlər fars şovinizminin Azərbaycan xalqının milli-azadlıq hərəkatına zərbə vurmaq üçün sərhədlərə yerləşdirdiyi “kürd dinamit”indən onun özünə qarşı istifadə edə bilər və son zamanlar bunun açıq təzahürləri gürünür. Ötən gün “Nəqədə Kürdlərindir” şüarı ilə Sulduzu silkələyən və insan ölümünə qədər varan çaxnaşmaların məhz xarici qüvvələrin dəstəyi ilə baş tutması istisna oluna bilməz. Heydər Oğuz

Korrupsiya.info
OXŞAR MÖVZULAR