XƏBƏR LENTİ
18:27İlham Əliyev AKP sədrinin birinci müavinini qəbul etdi12:33Bakıda dustaq məhkəmədən qaçdı11:44KARANTİN REJİMİ SƏRTLƏŞDİRİLİR? - Operativ Qərargahdan açıqlama08:55Türkiyənin hakim partiyasının nümayəndə heyəti Azərbaycana gəlib - FOTOLAR08:00ERMƏNİLƏRDƏN YENİCƏ GERİ ALDIĞIMIZ YÜKSƏKLİKLƏR - "Silahlarını atıb qaçıblar" + VİDEO19:49Vətəndaşlara külli miqdarda ziyan vuran şəxs Rusiyadan ekstradisiya olunub13:58Azərbaycanın Müdafiə naziri Hulusi Akara və Yaşar Gülerə başsağlığı verdi13:51ŞEYXİN ƏNDAZƏNİ AŞAN İRAN SEVGİSİ – Qələbəmiz üçün kiminsə fətvasına ehtiyacımız vardımı?09:05Paşinyanın yenidən sülhə can atmasının sirri: Rəsmi Bakı və Kremlin təhlükəli mesajını anladı08:21Tokio-2020 Yay Olimpiya Oyunları başlayır08:00“NƏ STATUS, NƏ DAĞLIQ QARABAĞ...” - "Dəqiq bilirik orada nə qədər adam yaşayır, Xankəndini də, dəhlizi də görürük" (TAM MƏTN)09:44Almaniyanın qərbindəki daşqınlar 360 nəfərə zərər vurub09:02Bakı yeni cəbhə açır: “Zəngəzur təsadüfən gündəmə gəlməyib”08:48ABŞ və Türkiyə prezidentlərinin müşavirləri regional məsələləri müzakirə ediblər08:23Partiya sədri ilə sabiq deputat arasında torpaq davası – “Rəsul Quliyev mənə bağışlayıb”08:00"Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonu inkişafa güclü təkan olacaq" - Rusiyalı politoloq18:44Prokurorluq işçilərinin sosial müdafiəsi gücləndirilir - FƏRMAN16:21"Ermənistan tərəfi qəsdən Azərbaycanı təxribata çəkir" - Şevçenko16:16RUSİYA MÜDAFİƏ NAZİRLİYİ PUTİNİN İMZASINI HEÇƏ SAYDI... - Və ya Ermənistan qoşunları Rusiya sülhməramlılarının arxasına necə keçib?12:51“HANSISA MİNSK QRUPUNDA MƏSƏLƏLƏRİNIZİ HƏLL EDƏ BİLMƏYƏCƏKSİNİZ!” - Dumanın komitə sədri erməniləri qəzəbləndirib11:47UKRAYNA MAFİOZ NAZİRDƏN CANINI QURTARDI - Erməni Avakov niyə yola salındı?09:00DÖVLƏT NECƏ TƏNƏZZÜLƏ SÜRÜKLƏNİR? - “5-ci kolon” Prezidentin iqtisadi siyasətini boykot edir08:17Bakıda genişmiqyaslı əməliyyat - "Patı”, “şüşə” satan 19 nəfər saxlanıldı + FOTOLAR/VİDEO08:00Naxçıvan-Bakı-Naxçıvan avtobus marşrutu fəaliyyətini bərpa edir15:31NAXÇIVAN SƏRHƏDİNDƏ ATIŞMA - Hərbçimiz yaralanıb, 1 erməni hərbçisi ölüb (Yenilənib)21:47Müddətli hərbi xidmətdə olan şəxslərin övladlarına müavinət ödəniləcək11:02Əlillik təyinatı yenidən aparılan vətəndaşlar son 6 ayın pulunu ala biləcəklərmi?.. - AKTUAL10:19Nazim İbrahimovun qardaşı məhkəmə qarşısına çıxarılır10:00KTMT dağılır: Kremlin siyasi hiyləsi fayda vermədi - TƏHLİL09:45Azərbaycanda bələdiyyə sədrinə cinayət işi açıldı08:00“AZƏRBAYCAN HÜCUM DİPLOMATİYASINA KEÇMƏLİDİR” – “Rusiya qarşısında tələb qoymalıyıq...”21:49Şəhid ailələrindən pul alaraq çəkiliş edən jurnalistlər həbs edilib - FOTO18:44TARİF ŞURASINA YENİ SƏLAHİYYƏT VERİLİB - Fərman17:57Bakıda həkimi şantaj edən baş redaktor həbs edilib14:23RAMİN HACILI İLƏ BİRGƏ SAXLANILANLARIN ADLARI AÇIQLANDI - "Siyasi sığınacaq" alveri edənlərin həbsilə bağlı rəsmi açıqlama12:30MƏHKƏMƏLƏR ŞİKAYƏTLƏRƏ YENİ QAYDALARLA BAXACAQ - Qanunda nələr dəyişdi?20:44"Bu davranış gözlənilən sülh müqaviləsinə əngəl olacaq" - 3 səfirin Şuşa səfərindən imtinasına SƏRT REAKSİYA18:43"DAĞLIQ QARABAĞ" İFADƏSİ TARİXDƏN SİLİNİR - “Əliyev bu fərmanla Rusiya ilə hesablaşmadığını göstərdi” + VİDEO16:05ZƏNGƏZUR DƏHLİZİ YAXIN 6 AY ƏRZİNDƏ AÇILACAQ - Putin Paşinyanı Moskvaya niyə çağırıb?19:23ŞİRKƏT RƏHBƏRİ BARƏSİNDƏ AXTARIŞ ELAN OLUNDU - 70-ə yaxın şəxsi aldadıb18:40Baş Prokurorluğun Elm-Tədris Mərkəzi ilə Türkiyə Ədliyyə Akademiyası arasında anlaşma memorandumu imzalanıb11:02Rövşən Əkbərovun məhkəməsinin vaxtı məlum olub21:3244 günlük müharibənin gözə görünməyən qəhramanları19:47LAÇINDA HƏRBİ YÜK AVTOMOBİLİ QƏZAYA UĞRADI - İki hərbçi həlak olub + FOTO12:01"BUNLAR SİRDİR..." - Müdafiə naziri müharibə zamanı səhvlər barədə09:37“Peyvəndlər bərabər paylansaydı, indiyədək pandemiyaya nəzarət edə bilərdik” - ÜST rəhbəri08:41BÖYÜK MÜHARİBƏ QARA DƏNİZDƏ BAŞLAYA BİLƏR! – Rusiya Britaniya gəmisinə atəş açmaqla nəyi göstərir?08:00“Avropa İttifaqı Rusiya ilə güc mövqeyindən danışacaq” - Fon der Lyayen09:06Qarabağda Rusiya sülhməramlıları ermənilərin basdırdığı minaya düşdü08:44Sankt-Peterburqda erməni təxribatının qarşısı alındı - FOTO08:24“Qala” restoranının sahibi həbs edildi08:17"Bu təxribatların arxasında Kreml və Koçaryana bağlı qüvvələr dayanır" - Sərhəddəki insidentlə bağlı MÜHÜM AÇIQLAMA08:00“Dünya sürətlə “soyuq müharibə”dən daha təhlükəli qarşıdurmaya daxil olur” – Şoyqudan KRİTİK AÇIQLAMA08:17Rektorun vəzifədən çıxarılma səbəbi - Yalan məlumat və rüşvət...08:00“TURKOVAC peyvədinin 3-cü fazası Azərbaycanda da aparılacaq” - Fəxrəddin Qoca09:07ŞUŞA ƏMƏLİYYATINDAN ƏVVƏL ERMƏNİ BUNKERİNDƏ NƏDƏN DANIŞILIB? - VİDEO08:52Qara dəniz heç vaxt “rus gölü” olmayacaq – Danilov08:33"BU ADAM DƏFƏLƏRLƏ İFŞA OLUNMASINA BAXMAYARAQ..." - Ramiz Mehdiyevə ağır ittihamlar08:00700-dək qaziyə əlillik dərəcələri təyin olunub - Nazirlik09:12"Şuşa Bəyannaməsi imzalanandan sonra narahatlıq üçün əsas yoxdur" - Qüdrət Həsənquliyev08:49Şuşa Bəyannaməsi bölgədə sülhə xidmət edəcək - Türk Şurasının Baş katibi08:00“Ermənistan səhvlərindən dərs alıb sülhlə bağlı fürsəti dəyərləndirsin” - Mövlut Çavuşoğlu12:44ZƏNGƏZUR DƏHLİZİ, AZƏRBAYCANDA HƏRBİ BAZA, BAYDENLƏ GÖRÜŞ... - Ərdoğanın Bakıdakı mətbuat konfransının TAM MƏTNİ12:34ŞUŞA BƏYANNAMƏSİNİN DAHA BİR SİRRİ... - Azərbaycan NATO tipli orduya keçidi sürətləndirəcək08:55“TÜRK ORDUSU İSTƏNİLƏN ZAMAN AZƏRBAYCANDA OLA BİLƏR...” – “Şuşa Bəyannaməsi dünyaya göstərdi ki, Azərbaycanın xarici siyasəti hansı istiqamətdədir”08:00Türkiyə yeni kamikadze-dronu uğurla sınaqdan keçirib08:00Türkiyə Kabil aeroportunun təhlükəsizliyini təmin edəcək08:19"Dünya Qarabağı Azərbaycan ərazisi hesab edir, hər şey bitdi" - Levon Ter-Petrosyan08:00PREZİDENTLƏR BİRGƏ BƏYANATLA ÇIXIŞ ETDİLƏR - Bəyannamədən danışdılar + TAM MƏTN (VİDEO)19:21ŞUŞA BƏYANNAMƏSİNİN DETALLARI AÇIQLANDI - "Üçüncü dövlət və ya dövlətlər tərəfindən təhdid və ya təcavüzə məruz qalarsa..." + VİDEO18:57"TÜRKİYƏ QARABAĞIN TƏHLÜKƏSİZLİYİNİ ÖZ TƏMİNATI ALTINA ALDI" - Politoloq Şuşa Bəyannaməsini şərh etdi18:05"GƏLƏCƏK NƏSİLLƏRƏ YOL GÖSTƏRİRİK" - “Şuşa bəyannaməsi tarixi Qars müqaviləsinə istinad edir”16:24"Milli Qurtuluş Günündə Şuşadayıq" - Ərdoğan15:40AZƏRBAYCAN və TÜRKİYƏ PREZİDENTLƏRİ ŞUŞADA - CANLI YAYIM (Yenilənir)13:03"Türkiyə bizik, Anadolu bizik, Azərbaycan bizik" - Selçuk Bayraktar12:54Neftin qiymətində rekord bahalaşma - Ekspert qiymət artımının 5 səbəbini göstərir21:24Ərdoğanla Bayden arasında görüş başa çatıb - YENİLƏNİB20:26AMEA-nın vəzifəli şəxsi barədə cinayət işi başlanıb18:02"ƏRDOĞANIN ŞUŞA SƏFƏRİ İLƏ TÜRKİYƏ YENİ DÜZƏNƏ MÖHÜRÜNÜ VURACAQ" - "Müharibə hələ başa çatmayıb və bu..."17:14Bu il 14778 nikah və 5423 boşanma halı qeydə alınıb13:30Təhsil naziri “Son zəng” çaldı - VİDEO12:57DİN-dən iş adamının kürəkəninin törətdiyi qəza ilə bağlı daha bir açıqlama12:15“ÜÇTƏRƏFLİ BƏYANATDAN ÇIXMALIYIQ!” – “Ermənistan kimdir ki, müstəqil siyasət aparsın?”10:21Məktəblərdə “Son zəng” çalınır17:16ABEL MƏHƏRRƏMOV HAKİMƏ QƏTNAMƏSİNİ GERİ OXUTDURUB? - Məhkəmədən açıqlama (Yenilənib)16:11TƏHSİL VƏ ELM SAHƏSİNDƏ HƏLLİ VACİB PROBLEMLƏR - Hansı qərarlar veriləcək?14:03HAKİMƏ QƏRARINI GERİ OXUTDURAN “QƏHRƏMAN”... – Və məhkəmələrimizin bitməyən rəzaləti11:36İKİ ŞİRKƏTİN VƏZİFƏLİ ŞƏXSİNƏ CİNAYƏT İŞİ AÇILIB - Saxta tibbi arayışlar verdikləri üçün11:08SABİQ DEPUTAT HƏBS OLUNA BİLƏR - Mahmudova yaxın bankirin ölkədən çıxışı yasaqlanıb10:46Azərbaycan nefti bahalaşmaqda davam edir09:30Ermənistan vətəndaşlarından ibarət terrorçu silahlı birləşmənin 26 üzvünün adları məlum olub21:03Nərgiz Nağıyeva sədr müavini seçildi09:03“TƏKLƏNƏN” PAŞİNYAN VƏ İNTİQAM VƏDLƏRİ... - Ermənistan vətəndaş müharibəsinə doğru sürüklənir08:00Azərbaycanda bu gündən məscidlər açılır - İdman zallarının fəaliyyəti də bərpa edilir10:33Məşhur fotoqraf Kəlbəcərdə minaya düşməkdən son anda xilas olub - VİDEO09:19ƏLİ HƏSƏNOVUN KÜRƏKƏNİ DAXİLİ İŞLƏR ORQANLARINDAN XARİC EDİLDİ - FOTO08:32“ƏRDOĞANIN SƏFƏRİNDƏN SONRA YENİ SİTUASİYA YARANACAQ – “Minaya-mina, yumruğa-yumruqla cavab verməliyik”08:00“ELƏ HAQSIZ ADDIMLAR ATILIR Kİ..." - Deputat nazirlikləri sərt tənqid etdi18:50“HÖKUMƏTİN QARABAĞA QAYIDIŞLA BAĞLI PLANI VARMI?” – “Niyə ictimaiyyətə məlumat verilmir?”17:44“ELƏ HAQSIZ ADDIMLAR ATILIR Kİ..." - Deputat nazirlikləri sərt tənqid etdi
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Temmuz 2021 (43)
Haziran 2021 (88)
Mayıs 2021 (90)
Nisan 2021 (167)
Mart 2021 (259)
Şubat 2021 (292)

«    Temmuz 2021    »
PtSaÇrPrCuCtPz
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
262728293031 

“AZƏRBAYCAN HÜCUM DİPLOMATİYASINA KEÇMƏLİDİR” – “Rusiya qarşısında tələb qoymalıyıq...”

13 Tem 2021, 08:00   
    21
“AZƏRBAYCAN HÜCUM DİPLOMATİYASINA KEÇMƏLİDİR” – “Rusiya qarşısında tələb qoymalıyıq...”
Erməni ordusu sistematik olaraq Ermənistan-Azərbaycan sərhədində mövqelərimizi atəşə tutur, eyni zamanda erməni diversiya qrupları rus sülhməramlıların olduğu ərazilərdən sızaraq Azərbaycan hərbçilərinə zərər verməyə çalışırlar. Müşahidələr göstərir ki, 44 günlük müharibədə məğlub olmasını qəbul edən Ermənistanın bu addımları məntiqli deyil. Əgər Ermənistan Azərbaycanla müharibə aparmaq, savaşmaq niyyətində qəti olsaydı, bu zaman üçtərəfli saziş imzalanmazdı. Sanki indi üçtərəfli sazişin bəzi maddələrinin yerinə yetirilməməsi və Rusiyanın bu məsələdə “fil səbri” nümayiş etdirməsinin məqsədi də aydınlaşır. Halbuki Əfqanıstanda müşahidə olunan gərgin hərbi-siyasi hadisələr Moskvanın ciddi narahatçılığına səbəb olur, onu 2003-cü ildən terrorçu kimi tanıdığı Taliban hərəkatı ilə masaya oturmağa məcbur edir.

“AzPolitika.info” bu mövzuları Azad Demokratlar Partiyasının sədri, analitik Sülhəddin Əkbərlə müzakirə edib.

Müsahibəni təqdim edirik:

- Sülhəddin bəy, demək olar ki, son günlər erməni ordusu hər gün atəşkəsi pozur. Bu hal həm Azərbaycan-Ermənistan dövlət sərhədində, həm də rus sülhməramlıların nəzarət etdiyi bölgədə müşahidə olunur. Siz bunu nə ilə əlaqələndirərdiniz, hansı səbəblərdən müharibədə məğlub olan Ermənistan indi belə davranışlar nümayiş etdirir?

- Ermənistan tərəfindən belə hərəkətlərin məncə, həm ümumi, həm də xüsusi səbəbləri var. Digər tərəfdən, bunun həm Ermənistanla bağlı olan, həm də bağlı olmayan səbəbləri var. Ümumi səbəblər ondan ibarətdir ki, hələlik Ermənistan və Azərbaycan arasında sülh sazişi imalanmayıb. Sülh sazişi olmadığına, iki ölkə sərhədlərində delimitasiya və demarkasiya aparılmadığına, tərəflər bir-birinin sərhədləri daxil olmaqla süverenliyini tanımadığına görə, habelə ərazidə beynəlxalq qüvvələr yerləşmədiyindən belə hadisələr gözləniləndir. Delimitasiya və demarkasiya prosesi başa çatana və dövlətlər arasında sülh sazişi imzalanana qədər bu kimi hallar olacaq.

Xüsusi səbəblərə gəldikdə, Ermənistandan asılı olan odur ki, Paşinyanın ifadəsi ilə desək, daxili siyasi böhran başa çatıb, əslində siyasi böhran başa çatmayıb. Ümumən Ermənistanda böhran sistem xarakterlidir. Bunu seçki keçirməklə aradan qaldırmaq mümkün deyil. Bunu Paşinyan anlayır. Həm ölkə daxilində, həm də xaricində legitimliyini yeniləmək və möhkəmlətməklə məşğuldur. Onun Moskvaya son səfərində məqsəd bu idi və məncə istədiklərini də Putindən ala bildi. Ölkə daxilində də legitimliyini qəbul etdirməlidir. Bunun üçün də siyasi partiyalarla görüşür, eyni zamanda da əsas müxalif qüvvələrə - Rusiyanın “beşinci kolonu”na qarşı təmizləmə işinə başlayıb. Məsələn, bu yaxınlarda III korpusun komandanı Qriqori Xaçaturovu da işdən azad etdi. Bu şəxs bir zamanlar Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) baş katibi olan Xaçaturovun oğludur. Hansı ki, Paşinyan Xaçaturovu həbs etmiş, amma Moskvanın təzyiqlərindən sonra azad etməyə məcbur qalmışdı. Siz dediyiniz kimi erməni tərəfinin atəş açması əsasən III Korpusun ərazisindən edilirdi. Görünən budur ki, Qriqori Xaçaturov korpus komandanı vəzifəsindən azad edilsə də, onun hərbi birləşmə üzərində təsirləri qalır. Bu korpus, Xaçaturov başda olmaqla, Rusiyaya ən yaxın qurumdur. Əlbəttə, Ermənistan ordusu bütövlükdə Rusiyanın nəzarətindədir, lakin bu korpusa xüsusi nəzarət var idi. Nə qədər ki, Paşinyan bütövlükdə silahlı qüvvələr üzərində nəzarəti tam bərpa etməyib, bu proses sərhəddə baş verə bilər. Onun daxildə təmizləmə işlərinə etiraz edən “beşinci kolon” var və həm də bu kolonun arxasında duran Rusiya. Bu məqamı nəzərə almaq lazımdır.


Eyni zamanda bu atışmalarda yerli xarakterli lokal məqamlar da var. Bu məsələləri araşdırmaq üçün orada təhqiqat aparılmalıdır. Yəni təhqiqat aparmadan yerli məsələləri aydınlaşdırmaq mümkün deyil. Səbəblər çoxdur.

- Ən başlıca səbəb Rusiyanın maraqları deyilmi?

- Əlbəttə. Ancaq qeyd edim ki, burada Rusiyadan başqa da maraqlı olan qüvvələr var. Yəni bu münaqişənin Azərbaycan və Türkiyənin maraqları çərçivəsində həllində maraqlı olmayan başqa xarici qüvvələr var. Bunlar həm regional, həm də regiondan kənar qüvvələrdir. Əlbəttə, bu məqamı nəzərə almaq lazımdır.

Azərbaycan daxilində bu atəşkəsin pozulması məsələsinə gəldikdə, məncə bu daha ciddi məsələdir və Azərbaycan buna daha ciddi reaksiya verməlidir. Bu bizim öncədən gözlədiyimiz kimi, “sülhməramlılar”ın öz funksiyasını yerinə yetirmədiyinin bariz nümunəsidir. Məncə, bu bir növ Şuşa Bəyannaməsinə cavabdır. O mənada ki Azərbaycanda, xüsusilə işğaldan azad olunan ərazilərdə daxili təhlükəsizlik Türkiyədən deyil, Rusiyadan asılıdır, biz istədiyimiz zaman sülhü poza bilərik, siz də məcburi köçkünləri torpaqlara qaytara bilməzsiniz. Məncə, bu çox ciddi mesajdır və adekvat cavabını almalıdır. Həm Azərbaycan, həm də Türkiyə tərəfindən. Türkiyə həm də birgə monitorinq mərkəzinin üzvüdür və atəşkəsin pozulmasına görə məsuliyyət daşıyır. Azərbaycanda adekvat reaksiya olmalıdır. Məsələn, Azərbaycan Rusiya qarşısında tələb qoymalıdır ki, ya sülhməramlılar öz missiyasını yerinə yetirsin, ya da biz anti-terror əməliyyatı aparıb üçtərəfli bəyanatın yerinə yetirilməyən maddələrini icra edə bilərik. Bundan sonra Rusiya düşünsün. Əgər belə davam edərsə. biz də Rusiyanın sülhməramlı kontingentinin statusu məsələsinə yenidən baxmalı olacağıq. Bununla paralel Azərbaycan digər beynəlxalq güclərlə danışıqlara başlamalıdır. Rusiya görməlidir ki, bu məsələdə inhisarçı ola bilməz. Rusiyanın nə hazırda sülhməramlıların nəzarətində olan ərazilərinin tənzimlənməsi məsələsində, nə də Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün əldə edilməsi, demarkasiya və delimitasiya məsələsində inhisarçı olmadığını hiss etməsi xeyrimizə olardı.

Mənim təkliflərimdən biri belə idi ki, Bakı ABŞ-a təklif etsin ki, Ermənistanla delimitsiya-demarkasiya məsələsi, sülh sazişinin imzalanmasına, münasibətlərin normallaşmasına, qaşılıqlı etimadın yaranması üçün vasitəçilik etsin. Necə ki 15 diversantın əvəzinə Ağdamın minalanmış ərazilərinin xəritəsini almağımıza vasitəçilik etdi. Maraqlıdır, bu halda Rusiya necə reaksiya verəcək? Eyni zamanda diplomatik kanallara bildirilməlidir ki, əgər siz bu işi həll edə bilmirsinizsə, biz həm özümüz bunu həll edə bilərik, həm də məcbur qalacağıq ki, digər qüvvələri prosesə cəlb edək. Azərbaycan həmçinin “İsgəndər-M” məsələsini yenidən qaldırmalı, üçtərəfli sazişdə nəzərdə tutulan, amma həllini tapmayan maddələrin həlli məsələlərini gündəmə gətirməlidir. Burada təkcə Zəngəzur dəhlizinin açılması məsələsi deyil. Necə olar bilər ki, kommunikasiyaların açılması ilə bağlı Rusiya yaxasını cırır, ancaq niyə biz Ağdamdan, Xocalıdan keçməklə Şuşaya gedə bilmərik? Azərbaycan bir növ hücum diplomatiyasına keçməlidir və məncə, bunun üçün əldə kifayət qədər əsaslar da var. Mənə elə gəlir ki, bu günə qədər həm Müdafiə Nazirliyinin, həm Xarici İşlər Nazirliyinin, həm də kəşfiyyat-təhlükəsizlik qurumlarının, Sərhəd Xidmətinin, Gömrük Komitəsinin və Baş Prokurorluğun topladığı materialları bir araya gətirmək, Rusiya ilə masaya oturmaq və Türkiyənin dəstəyini alaraq hücum diplomatiyasına keçmək lazımdır.

Azərbaycan hücum diplomatiyasının tərkib hissəsi kimi vasitəçilər olmadan Ermənistanla danışıqlara başlamalıdır, eyni zamanda erməni əsilli öz vətəndaşları ilə də danışıqlar aparmalıdır. Burada Rusiyaya ehtiyac yoxdur.

- Ermənistanda hökumət formalaşmayıb. Aydındır ki, Kremli Ermənistan hökumətində ən azından güc nazirliklərinin özünə bağlı kadrlara verilməsini istəyir. Paşinyanın Moskva səfəri həm də bu baxımdan maraq kəsb edə bilər. Necə düşünürsünüz, yeni erməni hökumətində Rusiyanın adamları təmsil olunacaqmı?

- Buna şübhəniz olmasın. Ermənistanda seçki prosesi zamanı MDB-dən olan müşahidəçilər seçkinin nəticələrini qiymətləndirmədə digər beynəlaxalq təşkilatlardan heç də geridə qalmadı. Bu baxımdan Kremlin bu addımı Ermənistan üçün baha başa gələcək. Təbii ki, Putinin Paşinyandan istəkləri olacaq, o cümlədən də kadr məsələlərinə dair. Bir tərəfdən Paşinyanın öz siyasi maraqları, arxasında duran güclərin maraqları var. O cümlədən də daxili siyasi maraqlar, partiyasının maraqları və nəhayətdə Rusiyanın tələbləri var. Ona görə də, bu proses uzanır. Paşinyan həm də müharibənin nəticələrini, kadrların davranışlarını nəzərə alaraq ciddi addımlar atır, daxildə təmizləmə işləri aparır. Həm yerlərdə, həm də mərkəzi hökumətdə təmizlik aparır. Görünür, bu bir qədər vaxt aparacaq. Sözsüz ki, seçkilərdən sonra erməni konstitusiyasına görə də, hökumətin formalaşdırılması üçün vaxt var.

- Əgər nikol Paşinyan Rusiyanın tələblərini yerinə yetirərək Moskvaya bağlı kadrları hökumətdə mühüm postlara gətirəcəksə, bu zaman Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərindəki gərginlik acı bağırsaq kimi uzanıb illərlə davam etməyəcəkmi?

- Əlbəttə, bizim arzumuzla bu proses sürətlənməyəcək. Bu proseslərin sürətlənməsi üçün Rusiya məsələsi həll edilməlidir. Daima vurğulayıram ki, Azərbaycan xüsusi addımları təkbaşına, Türkiyə, tərəfdaşları ilə birgə atmaqla yanaşı Rusiya siyasətində kollektiv qərblə birlikdə hərəkət etməlidir. Necə ki Azərbaycanın yeganə strateji müttəfiqi Türkiyə belə edir. Baxın, Türkiyə bir tərəfdən Rusiya ilə strateji əməkdaşlıq edir, o bri tərəfdən kollektiv qərblə Rusiyaya qarşı birgə hərəkət edir. Eyni zamanda Liviyada Rusiya ilə vuruşur. Eləcə də Suriyada və Qarabağda. Ukraynaya yaxından dəstək verir. Hazırda Ukraynaya iki güclü dəstək verən dövlət varsa, bunlar Böyük Britaniya və Türkiyədir. Artıq Azərbaycanda xarici siyasətdə çoxsaylı alətlər dəstindən paralel istifadə etmək barədə düşünməlidir.

- Sülhəddin bəy, son zamanlar dünyanın diqqəti həm də Əfqanıstandadır. ABŞ və NATO ordusu bu ölkədən çıxdıqdan sonra Taliban hərəkatı ölkəyə nəzarəti ələ keçirir. ABŞ-ın Əfqanıstanda bu hadisələrin yaşanacağını bilmədiyini iddia etmək sadəlöhvlük olardı. Digər tərəfdən, Rusiyada faktiki narahat olduğunu deyir və hətta terrorçu təşkilat kimi tanıdıqları Talibanın nümayəndə heyətini Moskvaya dəvət edərək onunla müzakirələr aparır. Sizcə, ABŞ-ın Əfqanıstan siyasətinin pərdə arxasında hansı məqsədləri var?

- Sözsüz ki, ABŞ-ın bu addımlarının arxasında düşünülmüş strategiya durur. Təbii ki, bu ABŞ-ın Rusiyaya və ələlxüsus Çinə qarşı strategiyasının tərkib hissəsidir. Qeyd edim ki, əslində ABŞ ordusunun Əfqanıstandan çıxarılması 2014-cü ilə planlaşdırılmışdı, amma 7 il gecikdi. Bu təzə proses deyil. Rusiyada da 2010-cu ildən sonra ekspertlər hay-küy salırdı ki, ABŞ və koalisiya qüvvələri Əfqanıstandan çıxdıqdan sonra qeyri-sabitlik yaranacaq və bu proses Mərkəzi Asiyaya yayılacaq. Bunun üçün əsasları da var idi. Məhz o dövrdən rus kəşfiyyatı Talibanla işləməyə, ona dəstək verməyə başlayıb. Hətta ABŞ-a qarşı əməliyyatlarda da Talibana dəstək verilib. Bu saat ABŞ kəşfiyyatı və Konqresi tərəfindən məsələ araşdırılır. Əfqanıstan prosesi ABŞ-ın Çin və Rusiya siyasətinin tərkib hissəsidir. Burada başlıca məqsəd Əfqanıstanda qeyri-sabit atmosfer yaratmaq, onu qızışdırmaq, eləcə də onu Mərkəzi Asiya-Rusiya və Çin istiqamətində yaymaqdır. Hər halda ilkin qiymətləndirmə budur. Əlbəttə, hadisələrin inkişafını çoxlu təsir edən komponentlər var, hadisələrin gedişatı dəyişə də bilər. Amma analiz və informasiyalar göstərir ki, ABŞ-ın məqsədi Rusiya və Çini zəiflətməkdir. Bunun çün də mümkün olan bütün vasitələrdən istifadə olunur.

- Rusiyanın Əfqanıstanla birbaşa sərhədi yoxdur, arada Orta Asiya ölkələri var. Moskvanın belə narahat olmağının səbəbləri nədir?

- Rusiyanın narahat olmağının bir səbəbi odur ki, ABŞ və Taliban arasında uzunmüddətli danışıqlar aparıldı, Rusiya bu prosesdən kənarda saxlanıldı. İndi Rusiya həm siyasi-diplomatik baxımdan təşəbbüsü ələ almaq istəyir, həm də yaranan durum və onun inkişafı perspektivindən narahatdır. Taliban da bu narahatlığı aradan qaldırmaq üçün Rusiya, Çin və İrana, eləcədə beynəlxalq güclərə xoş mesajlar verir. Taliban elan edir ki, Əfqanıstan sərhədləri xaricinə çıxmaq niyyətində deyilik, diplomatik korpusun təhlükəsizliyinə zəmanət veririk və s. Yəni Taliban dövlət ağlı ilə hərəkət etməyə başlayıb. Bu da onu göstərir ki, əslində Talibanın arxasında dövlət və ya dövlətlər qrupu dayanıb.

- Hansı dövlətlər qrupu ola bilər?

- İlk növbədə ABŞ və onun müttəfiqi olan İngiltərə, mümkündür ki, Pakistan. Əlbəttə, Türkiyəni də nəzərə almamaq olmaz. Məncə, Türkiyəyə həm Qafqaz, həm də Mərkəzi Asiya regionunda böyük strategiya çərçivəsində ciddi rol ayrılıb. Hazırda Əfqanıstan məsələsinə dair Ankara ilə Vaşinqton arasında danışıqlar gedir. Türkiyə bu prosesə həm də Pakistan və Macarıstanın qoşulmasını istəyir. Eyni zamanda ABŞ-dan bir sıra istəkləri var. Bura maliyyə, lojistik dəstək, hava hücumundan müdafiə dəstəyi və s məsələlər daxildir.

- Şərtlər Rusiyanı fakt qarşısında qoyaraq Əfqanıstana girməsini təmin edə bilərmi?

- Düşünmürəm ki, Rusiya belə böyük səhvə yol versin. Halbuki buna səhv deyil, axmaqlıq demək olardı. Rusiya sadəcə bildirir ki, ehtiyac yaranacağı təqdirdə KTMT bəzi tədbirlər görəcək. Rusiya artıq Tacikistanla birlikdə hərbi təlimlər keçirəcək. Rusiyanın Əfqanıstana girməsi qarşı tərəf üçün toy-bayram olar. SSRİ-nin dağılması Moskvaya dərs olmayıb? Onsuz da planda Rusiyanı zəiflətməkdir. İndi ruslar öz əlləri ilə belə səhvə yol verməzlər. Mümkündür ki, xüsusi təyinatlıları ilə lokal əməliyyat keçirə, hava zərbələri vura bilər. Amma Rusiyanın Talibanla, elə Pakistanla, həmçinin Çin-Pakistan münasibətlərini nəzərə alsaq, görərik ki, ilkin dövrdə rusların Əfqanıstana girməsi gözlənilmir. /“AzPolitika.info”

Korrupsiya.info
OXŞAR MÖVZULAR