XƏBƏR LENTİ
08:28ABŞ İrana ultimatum verdi08:13Ukraynanın Silahlı Qüvvələri ilk dəfə “Bayraktar”dan istifadə edib08:00ƏLİYEV VƏ ƏRDOĞANDAN ZƏNGİLANDA ÖNƏMLİ MESAJLAR - Birgə mətbuat konfransının TAM MƏTNİ + VİDEO09:40RUSİYA ÜÇÜN ƏN PİS SSENARİ... - NATO-Rusiya münasibətlərindəki gərginlik Ukraynaya nə vəd edir?09:22İRANA İŞLƏYƏN SAYTLAR BLOKLANDI! – “YouTube” kanallarına da qadağa qoyulub09:01BAŞ PROKURORLUQ DEPUTATLA BAĞLI MƏLUMAT YAYDI - Cinayət işi məhkəməyə göndərildi08:37PUTİN QAZAXIN KƏNDLƏRİNİ NƏZƏRDƏ TUTUR? - Bakı ilə irəvan hansı əraziləri dəyişdirə bilər? + VİDEO08:13"Azərbaycan Türk Şurasının mediaforumunda təkliflər irəli sürüb" - Rövşən Məmmədov08:00XİN Qubadlının azad olunmasının ildönümü ilə bağlı paylaşım edib20:01"İRAN AZƏRBAYCANI HƏDƏF SEÇƏ BİLMƏZ!" - Türkiyə Prezidentindən Tehrana sərt xəbərdarlıq19:15TƏBİB-in 3 İLDİR “GÖRMƏDİYİ” BAŞ HƏKİM - Qusar xəstəxanasının baş həkiminin maraqlı tarixçəsi13:06Ölkədə yeni standartlar TƏSDİQ EDİLDİ - FOTO11:43Alimlərdən pandemiyadan daha təhlükəli qlobal fəlakət barədə XƏBƏRDARLIQ11:23“İran sözdə Amerika və İsraillə düşməndir, əslində…” - İddia11:21PREZİDENT ƏHALİNİN ZƏNGİLANA KÖÇÜRÜLƏCƏYİ TARİXİ AÇIQLADI - "Artıq bəzi binalar hazırdır..."11:02RUSİYA QAPANIR: Putin elan etdi10:17HƏBS EDİLƏN BAŞ HƏKİMİN QARANLIQ KEÇMİŞİ... - 125 min rüşvət, Eldar Həsənovun bacısı oğlunun həbsi və...08:00Zəngilan aeroportunun FOTOLARI09:05“Azərbaycan əsgərinin qarşısını kəsmək skandaldır, İran üzr istəyib...” - Müsahibə08:54“Türkiyə və Türk Şurası olaraq Afrikanın üç ölkəsinə COVID vaksini bağışlayacağıq” - Ərdoğan08:38“NATO-nun qapıları Ukraynanın üzünə açıqdır” – ABŞ-ın Müdafiə naziri08:13ZƏNGİLANIN İŞĞALDAN AZAD OLUNMASINDAN BİR İL ÖTÜR08:00Xəzər dənizində suyun səviyyəsi 16 ildə 1,5 metr düşüb - Quruma davam edəcək20:39DAHA 5 ERMƏNİ HƏRBÇİSİ QAYTARILDI - Muradovun olduğu təyyarə Bakıdan İrəvana yola düşüb20:23Müdafiə naziri yeni yaradılan komando hərbi hissəsində olub – FOTO/VİDEO20:13MTN otağında ŞOK DİALOQ: “Yekə kişisiz, bu nədi, tez açın başını...” – YENİ FAKTLAR19:11"AZƏRBAYCANIN MÜSTƏQİLLİYİNİ TANIMAĞIMIZA MANE OLMAĞA ÇALIŞIRDILAR" - Türkiyə XİN keçmiş SSRİ idarəsinin rəisi19:06Rusiya Telman İsmayılovun təhvil verilməsi üçün materialları Monteneqroya təqdim edib17:58“Qala Həyat” və “Qala” Sığorta" şirkətləri məhkəməyə verilib - Xidmət haqlarını ödəməməkdə ittiham olunur16:34Məhkəmə aktları, prosessual qərarlar şifahi çıxarılır və gizlədilir? ! - Qazilərə illərdir əmlaklarının dələduzluqla ələ keçirilməsini qanuni sayan qərarlar verilmir14:43AMEA-da ŞÜBHƏLİ TENDER - 2 gün əvvəl yaradılan MMC 40 min manatlıq işi udub13:58"PROBLEM İRAN TƏRƏFDƏN QAYNAQLANIR" - Gömrük Komitəsindən Seyid Cəlalifərin iddialarına CAVAB13:55Ramiz Göyüşovun şikayəti ilə tutulan şəxsin istintaqı YEKUNLAŞIR11:40Milli Məclisdə Zəfər bayramı adlı tədbir keçiriləcək10:44TÜRKİYƏLİ GENERAL FÜZULİ ƏMƏLİYYATI İLƏ BAĞLI YENİ DETALLARI AÇIQLADI - "Ermənilər deyirdilər ki..."10:02GENERAL-MAYORUN 8 MİLYONLUQ MÜLKLƏRİ - Arvadının, qızının, oğlunun əmlaklarının ŞOK SİYAHISI20:41"BİZ QEYRİ-BƏRABƏR SAVAŞA HƏR AN HAZIRIQ!" - "Müstəqilliyimizi heç kimə güzəştə getməyəcəyik, hər kəs bilsin..."20:15"Yaxın illərdə neft 190 dollaradək bahalaşa bilər" - “JP Morgan”19:33Azərbaycanda vahid büdcə təsnifatı dəyişib17:38Polis əməliyyat keçirib, 34 kq narkotik aşkarlanıb, 23 nəfər saxlanılıb - VİDEO16:11Arvadını öldürən sabiq hakim apellyasiya şikayəti verib15:40ABŞ “yumşaldı”, "F-35"-lərin əvəzinə "F-16" təklif edir – Ərdoğan açıqladı09:02İRANIN ƏN BÖYÜK QORXUSU: Güney Azərbaycan türklüyü - VİDEO08:20BU GÜN MÜSTƏQİLLİYİN BƏRPASI GÜNÜDÜR - Müstəqilliyimizin bərpasından 30 il keçir08:00“Google” Azərbaycanda Müstəqilliyin Bərpası Gününə dudl həsr edib08:00İlham Əliyev Müstəqillik Günü haqqında yeni qanunu təsdiq edib08:41“AZƏRBAYCAN İRANI YARALAYIB, ÖZÜ DƏ CİDDİ YARALAYIB” - "Ocaq Nejata qarşı atılan addımlar davamlı olmalıdır"08:27Rusiaya qarşı müharibədə Kiyevə kim kömək edə bilər? - Klimkin ad çəkib08:00Bu gündən COVID-19 pasportu olmayanlar məhkəmə binalarına buraxılmayacaq10:30Qışla bağlı şok proqnoz - On minlərlə insan öləcək09:02İRAN AZƏRBAYCANLA GƏRGİNLİKDƏN İQTİSADİ ZƏRBƏ ALAR – Şimal-Cənub dəmir yolu layihəsi dayana bilər08:24ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin ən ölümcül texnikasının siyahısı açıqlanıb - FOTOLAR08:00Diplomatik korpus nümayəndələri və xarici jurnalistlər Şuşada olublar - FOTO09:08“Hərbçilərimizin Qarabağda olması xəbərləri "böyük axmaqlıqdır" - İsrailin Rusiyadakı səfiri08:32“AZƏRBAYCAN XARİCİ QÜVVƏLƏRƏ GÜVƏNMƏSİN” - İrandan yeni və rəsmi təhdid08:00“Brent” markalı neftin qiyməti 83 dollara çatıb20:39NAXÇIVANDAN İRANA "SARSILMAZ QARDAŞLIQ" CAVABI - Şuşa Bəyannaməsini unudanlara hədə kimi xəbərdarlıq + Fotolar20:09Avropada qazın qiyməti 1 450 dollara qalxıb19:18“Sarsılmaz qardaşlıq-2021” Azərbaycan-Türkiyə birgə döyüş atışlı taktiki təlimi davam edir - VİDEO19:02İRAN İRƏVANA HEYƏT GÖNDƏRİB - Gorus-Qafan yoluna alternativ yol çəkir18:09AZƏRBAYCAN və TÜRKİYƏ QIRICILARI NAXÇIVAN SƏMASINDA - Video17:44HƏYASIZLIQ DÖVLƏT SİYASƏTİNƏ ÇEVRİLƏNDƏ... - Yaxud İranı Ermənistanla doğmalaşdıran nədir?11:42XARİCDƏ DİNİ TƏHSİLİN YARATDIĞI TƏHLÜKƏ: NƏ ETMƏLİ? - “Azərbaycanda dini maarifçilik işi çox bərbad vəziyyətdədir”09:56“GÖZLƏMƏLİYİK, XANKƏNDİ MƏSƏLƏSİ ZAMANLA HƏLL OLUNACAQ” – “Azərbaycanla İran arasında köklü düşmənçilik yaradacaq səbəblər yoxdur”09:22BARIŞMAQ VƏ ÇARƏSİZLİK: Ermənistan regionda kommunikasiyaları açmağın faydalarından danışmağa başlayıb08:34“Nüvə silahından istifadə riski yüksəkdir” - BMT08:00İranla sərhəddə "Araz vadisi iqtisadi zonası" yaradılır20:03TÜRKİYƏ ORDUSUNDAN PKK-ya AĞIR ZƏRBƏ - “Girilməsi mümkünsüz” qərargahı ələ keçirildi + VİDEO17:06Abşeronda həkimdən hədə-qorxu ilə pul tələb edən "jurnalist" saxlanılıb - Video15:33“TÜRKİYƏNİN ROLU ARTIB, RUSİYA BUNUNLA HESABLAŞMAYA BİLMİR...” – Koçaryandan maraqlı etiraflar12:10Qayəsi xeyirxahlıq olan millət vəkili09:42Zəngəzur dəhlizi Tehranı niyə dəli edir?- İranın özündən çıxması və yerinə oturan daşlar..09:18"Cəbrayılın təbiətinə ağır zərbə vurulub" - KOMİTƏ SƏDRİ08:54FATMA ABDULLAZADƏ AEROPORTDAN GERİ QAYTARILIB - Ölkədən çıxışına qadağa qoyulub08:15Ermənilərin Gəncədə törətdiyi ilk terrordan 1 il ötür - FOTOLAR08:00VƏTƏN MÜHARİBƏSİNİN İLK BÖYÜK QƏLƏBƏSİ - Cəbrayılın işğaldan azad olunmasından 1 il ötür + VİDEO21:25Ermənistan Silahlı Qüvvələri Baş Qərargah rəisinin müavini həbs edilib20:38“AST TELMAN”I AZƏRBAYCANLI KİLLER ƏLƏ VERİB - İş adamı iki aylıq həbs edilib (Yenilənib)11:14Həbsdəki icra başçılarının koronavirus müəmması - Virus onları azadlığa aparır, yoxsa...08:23“Azərbaycan” nəşriyyatına yeni baş direktor təyin olunub - FOTO08:00Şükürbəyli-Cəbrayıl-Hadrut avtomobil yolunun tikintisi sürətlə davam etdirilir11:10"Dərslikləri dəyişmək baxımından daha çox vaxta ehtiyac var" - Emin Əmrullayev10:00TƏXRİBATÇI ÇAĞIRIŞLAR EDƏNLƏRƏ XƏBƏRDARLIQ - DTX məlumat yaydı09:14Prokuror sabiq hakimin həbs olunmasını tələb edib - Yarım milyonluq dələduzluqda ittiham olunur08:52SƏHİYYƏ NAZİRİ BƏZİ VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİ İŞDƏN ÇIXARIB - Siyahı08:33XİN-in VƏZİFƏLİ ŞƏXSLƏRİ DÖVLƏT VƏSAİTİNİ NECƏ TALAYIBLAR? - Kimlərin adlarına şirkətlər açılıb?08:00"Dərslikləri dəyişmək baxımından daha çox vaxta ehtiyac var" - Emin Əmrullayev20:21Prezident İlham Əliyev Paşinyanla görüşün şərtini açıqladı19:33İrandan Azərbaycana cavab gəldi – "Dözümlülük nümayiş etdirmək fikrində deyilik"17:23Zakir Həsənov Qarabağdakı Rusiya sülhməramlılarının yeni komandanı ilə görüşüb16:44Lavrov Azərbaycanla Ermənistan arasında "yeni razılaşmanı" AÇIQLADI14:10"İRAN AZƏRBAYCANIN ƏRAZİ BÜTÖVLÜYÜNƏ QARŞI HÖRMƏTSİZLİYƏ SON QOYMALIDIR" - İlham Əliyev11:55“AZĞINLAŞMIŞ, QUDURMUŞ DÜŞMƏN QABAĞIMIZDA DİZ ÇÖKDÜ!” - Prezidentin xalqa müraciətinin TAM MƏTNİ + VİDEO (Yenilənib)10:41"BİZİM BELİMİZİ BU ƏMƏLİYYAT QIRDI..." - Ermənilərdən yeni etiraflar10:20XALQ ŞƏHİDLƏRİNİ ANIR - VİDEO10:1027 SENTYABR - TARİX OXUMAQDAN TARİX YAZMAĞA KEÇDİYİMİZ GÜN!09:36“İRANLA BAĞLI AÇIQ DANIŞMAĞIN VAXTI ÇATIB...” - "Bizim dinlə bağlı problemlərimiz qalır"09:03Anım Günü ilə əlaqədar saat 12:00-da bütün yollarda hərəkət dayandırılacaq09:00"Şanlı Zəfər naminə həyatlarını qurban vermiş qəhrəmanlarımızı anırıq" - Birinci vitse-prezident08:00Vətən müharibəsinin başlamasından bir il ötür
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Ekim 2021 (78)
Eylül 2021 (38)
Ağustos 2021 (75)
Temmuz 2021 (59)
Haziran 2021 (88)
Mayıs 2021 (90)

«    Ekim 2021    »
PtSaÇrPrCuCtPz
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

“AZƏRBAYCAN İRANI YARALAYIB, ÖZÜ DƏ CİDDİ YARALAYIB” - "Ocaq Nejata qarşı atılan addımlar davamlı olmalıdır"

11 Ekm 2021, 08:41   
    29
“AZƏRBAYCAN İRANI YARALAYIB, ÖZÜ DƏ CİDDİ YARALAYIB” - "Ocaq Nejata qarşı atılan addımlar davamlı olmalıdır"
“İran Azərbaycana qarşı qeyri-hərbi güclərdən istifadə etməklə, strateji savaşı davam etdirəcək”

Son hadisələr göstərir ki, İrandakı rejim Azərbaycanın II Qarabağ Müharibəsindəki qələbəsini və regional müstəvidə ölkəmizin uğurlarını heç cür həzm edə bilmir. Bu səbəbdən də İranın gah generalları, gah mollaları, gah da ali dini lideri Azərbaycanı hədəfə alan fikirlərlə gündəmə gəlir, hətta Azərbaycanla sərhəddə hərbi təlimlər keçirilir. Hazırda İran-Azərbaycan münasibətləri öz tarixinin bəlkə də ən gərgin mərhələlərindən birini yaşamaqdadır.

“AzPolitika.info” bu mövzunu Azad Demokratlar Partiyasının sədri, təhlükəsizlik üzrə ekspert Sülhəddin Əkbərlə müzakirə edib.

- Sülhəddin bəy, İranla Azərbaycan arasında gərginlik davam edir, rəsmi Tehran sanki bilərəkdən münasibətləri kəskinləşdirməklə nələrəsə nail olmağa çalışır. Hazırda Tehran-Bakı xəttində müşahidə edilən bu gərginliyin səbəbini nədə görürsünüz?

- Əvvəla, deyim ki, bu gərginlik qəflətən baş verməyib, uzun və tarixi prosesin məntiqi nəticəsi kimi ortaya çıxıb. Sadəcə olaraq II Qarabağ Müharibəsində Azərbaycanın qalib gəlməsi və ondan sonra baş verən bir sıra hadisələr bu prosesi sürətləndirib. Qeyd edim ki, 2017-ci ildə nəşr etdirdiyim “Dövlət siyasətinin əsasları” adlı kitabımda teokratik İran İslam Respublikası Azərbaycana yönəlik və aktuallaşmağa meylli potensial təhdid kimi qiymətləndirilib, eyni zamanda qeyd olunub ki, bu təhdid çox qısa zaman kəsiyində dəyişən şərait və şərtlərdən asılı olaraq aktuallaşa bilər. Biz, hazırda buna şahidlik edirik. Əslində, prosesləri izləməyən insanlar bu gərginləşməni qəfil siyasi gediş kimi qavraya bilərlər. Amma bu, gözlənilən proses idi və bunun tarixi, dərin arxa planı da var.

- Nəyi nəzərdə tutursunuz?

- Nəzərə almaq lazımdır ki, müasir İran türk sülalələrinin min il boyunca - 1925-ci ilə qədər davam edən hakimiyyəti altında olan tarixi coğrafiyadır. Bu, Böyük Səlcuq İmperiyasının dağılmasından, Qaraqoyunlu və Ağqoyunlu dövlətlərinin qurulmasından, Səfəvilər, Əfşarlar, Qacarlar dövlətinə qədər davam edib. Rusiya İmperiyası ilə Britaniya İmperiyasının birləşərək bu coğrafiyada türk sülalələrinin hakimiyyətinə son qoyduğu1925-ci ilə qədər indiki İranın yerləşdiyi ərazidə türk etnosu hakim olub.

Əslində, İran adı siyasi və coğrafi anlayış olaraq sonradan ortaya atılıb. Keçmişdə İran adında dövlət olmayıb. Bu, bizim tarixi dövlətimizdir. Təəssüflər olsun ki, Rusiya İmperiyası ilə müharibələrdə Qacar dövləti məğlub oldu, Şimali Azərbaycan ruslar tərəfindən işğal olundu. Yəni müasir İran bu tarixi mənzərəni və gerçəkliyi nəzərə alaraq indiki Azərbaycan Respublikasına tarixi torpağının tərkib hissəsi kimi baxır.

Təəssüflər olsun ki, biz tarixi arxa planı unudur, bütövlükdə indi İran adlanan dövlətə öz dövlətimiz kimi baxa bilmirik. Mənə elə gəlir ki, bu, strateji düşüncə nöqsanımız, çatışmazlığımızdır. Biz indi İran adlanan dövlətə strateji baxışımızı dəyişməli, tarixi arxa planı nəzərə alaraq, oraya öz tarixi dövlətimiz kimi baxmalıyıq. Bu baxımdan İran Azərbaycana dünənə qədər də potensial təhlükə mənbəyi kimi baxırdı. Çünki müstəqil, dünyəvi və demokratik yol tutan, rifaha qovuşan, xüsusilə də artıq qalib gələn Azərbaycanı özünə təhdid hesab edir. Bu, Cənubi Azərbaycanda yaşayan türklər başda olmaqla bütün türk və müsəlman xalqları üçün ruhlandırıcı nümunədir.

Heç kimə sirr deyil ki, II Qarabağ savaşı təkcə Şimali Azərbaycandakı türkləri millətləşmə və dövlətləşmə baxımından yeni səviyyəyə qaldırmayıb, eyni zamanda türk-müsəlman dünyasına impuls verib. Bu da İranda yaşayan xalqlara, başda da Azərbaycan türklərinə aiddir. İranın narahatçılığı indi daha çox artıb.

İran görür ki, Azərbaycan II Qarabağ müharibəsindən qalib çıxdıqdan sonra iqtisadi potensialını və qurduğu beynəlxalq münasibətlər sistemini nəzərə alsaq, bundan sonra da sürətlə inkişaf edib güclənə bilər. Bu da İran üçün ciddi təhdid hesab olunur. Xüsusilə, burada Azərbaycan Ordusunun, kəşfiyyat və təhlükəsizlik qüvvələrinin güclənməsi də İran tərəfindən narahatlıqla qarşılanır. Amma İranın narahatlığı yalnız bununla da bitmir...

- Başqa hansı məqamlar və səhnə arxası proseslər İranın narahatlığına səbəb olur və Tehranı emosional davranışlara sövq edir?

- Azərbaycanın Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik sazişi imzalaması, bundan sonra atdığı addımlar, ələlxüsus hərbi sahədə türk modelinə uyğun ordu quruculuğuna keçməsi, Türkiyə, Pakistan və Azərbaycan üçlüyünün yaranması və birgə təlimlərin keçirilməsi, Türk birliyinin yaranması, noyabrda keçiriləcək Türk Şurasında hansısa qərarların qəbul olunma ehtimalı, ümumiyyətlə Türkiyənin güclənməsi ilə birlikdə Azərbaycanın da güclənməsi, Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə birlikdə Türkiyənin Türk dünyası ilə birbaşa əlaqələrinin qurulması perspektivi və bu kontekstdə İranın nəqliyyat-lojistika rolunun kəskin aşağı düşməsi, işğal zamanı qanunsuz olaraq çoxyönlü istifadə etdiyi torpaqların əldən çıxması İranı ciddi narahat edir. Ermənistanla əvvəlki kimi sərbəst əlaqə qurmaq imkanlarının aradan qalxmasını da bura əlavə etmək lazımdır. Bütün bunlar İranı ciddi şəkildə narahat edir. Təbii ki, Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində rolunun güclənməsi, xüsusilə, İsrail və Böyük Britaniya ilə əlaqələrinin güclü olması, Çinlə regionda maraqlarının üst-üstə düşməsi şübhəsiz ki, İranı narahat etməkdədir.

- Son 30 ildə ilk dəfədir ki, İranın ali dini lideri Seyid Əli Xamenei açıq bəyanatla çıxış edərək, Azərbaycanı hədəf kimi göstərdi, sionistlərə işarə edərək bildirdi ki, regiona xarici qüvvələr buraxanlara “şapalaq” dəyəcək və s. Yəni vəziyyət bu dərəcədə gərgindirmi ki, İranın ali dini lideri bu cür kəskin danışmağa başlayıb?

- Birincisi, müstəqil, dünyəvi və demokratik inkişaf yolunu tutan, rifah perspektivi açılan Azərbaycan Respublikası, bəli, Cənubi Azərbaycan, tarixi perspektiv və bizim bütövlükdə coğrafiyaya sahiblənmək niyyətinə düşə biləcəyimiz baxımından Tehranı narahat edir.

İkincisi, Türkiyə-Azərbaycan strateji müttəfiqliyinin yaranması, Türkiyə-Azərbaycan-Pakistan strateji tərəfdaşlığının qurulması.

Üçüncüsü, Türk yolunun açılması.

Bunlar kifayət deyilmi? Bunlar çox böyük tarixi əhəmiyyətli, taleyüklü dəyişikliklərdir. Bu baxımdan da teokratik Tehranın və Qumun baxışılarında bunlar təhlükəli inkişaflardır. Yəni İranın maraqlarından baxanda belə görünür.

Biz diqqət etsək görərik ki, əslində İran kifayət qədər təcrübəyə sahib dövlətdir, onun dərin dövlət ağlı var. Sadəcə olaraq, belə görünür ki, sürətli dəyişikliklər İranın dini-siyasi rəhbərliyinin ruhi-psixoloji balansını pozub.

- İranın bu cəhdləri yuxarıda dediyiniz tarixi inkişafı saxlamaq baxımından hansı potensiala sahibdir?

- İranın hədələrinin mənasız olduğu ortadadır. Əsassız olmaqla yanaşı, bunlar həm İranın özü üçün, həm də iki qonşu dövlət və xalq arasında münasibətlər baxımından ziyanlıdır. Çünki İranın elə potensialı da yoxdur ki, Azərbaycan Respublikasına meydan oxusun. Azərbaycan, əvvəla, əvvəlki dövlət deyil, qalib dövlətdir. Millətimiz əvvəlki deyil, artıq millətləşmə və dövlətləşmə baxımından yeni keyfiyyət müstəvisinə çıxan qalib və müzəffər millətdir. Üstəlik, Azərbaycanda millət-ordu genetik formulu işə düşməyə başlayıb. Xüsusən də Azərbaycanın qurduğu müttəfiqlik, əməkdaşlıq münasibətləri nəzərə alınmalıdır.

Dünyada İsrail, Böyük Britaniya, Çin, Pakistan kimi dövlətlərin mövcudluğunu və Azərbaycanla münasibətləri nəzərə aldıqda İranın gerçəkləri dəyişmək üçün potensialının olmadığı qənaətinə gəlmək olar. Məncə, son addımlar İran tərəfindən sadəcə yoxlama gedişi idi və bunun da hansı nəticələrə gətirib çıxaracağı göz önündədir. Azərbaycanın çəkinmədiyi, qorxmadığı aşkar görünür. Dövlət başçısının Cəbrayıldan verdiyi “Horoplu cavab”, sərhəd ərazilərindən minaların təmizlənməsi, Pakistan və Türkiyə ilə birgə hərbi təlimlər, habelə İsrail, Böyük Britaniya və ABŞ-ın ilkin reaksiyaları, mənə elə gəlir ki, İranı çəkindirıcək.

Xüsusilə, İranın Azərbaycana hava dəhlizini qapatmasından sonra Ermənistanın hava məkanını Azərbaycanın üzünə açması, eləcə də Moskvada Rusiya və İran xarici işlər nazirlərinin görüşü zamanı Lavrovun açıqlamalarını Tehran nəzərə almalıdır. Məncə, İran üçün bunlar ciddi gedişlərdir və Tehran bu məsələdə təkləndiyini görməyə bilməz. İranı nəinki Azərbaycan, onun müttəfiq və tərəfdaşları məyus etdilər, eyni zamanda Tehranın güvəndiyi dağlara da qar yağdı. İran Rusiya və Ermənistandan yəqin ki, bu addımları gözləmirdi.

- Sizcə, Moskvadakı Abdullahian-Lavrov görüşündən çıxan nəticə nədir, Kreml İranın regionda aktivləşməsinə qarşıdırmı?

- Sözsüz. Məncə, Ermənistanın hava dəhlizini dərhal açması və Lavrovun mövqeyi İran üçün ibrətamiz olmalıdır. İndi Avropa Birliyi və ABŞ-ın dəstəyi ilə Gürcüstan Azərbaycan və Ermənistan arasında vasitəçilik missiyası həyata keçirir, ən azı buna səy göstərir. Həm qlobal, həm də regional dəyişiklikləri İranın əvvəlcədən necə anlaya bilmədiyini izah etməkdə çətinlik çəkirəm. Görünür, qeyd etdiyim kimi, baş verən sürətli dəyişikliklər İranın siyasi-hərbi rəhbərliyinin ruhi-psixoloji balansını pozub və onlar hadisələri soyuqqanlı şəkildə dəyərləndirə bilməyiblər.

- Sizcə, bundan sonra Azərbaycanla İran arasında münasibətlər hansı formada inkişaf edəcək?

- Baş verənlər İranın əleyhinədir və Tehran bundan düzgün nəticə çıxarmalı olacaq. Əks halda getdikcə təklənəcək və itirdikləri daha çox olacaq.

Əlbəttə, mən münasibətlərdə sabitləşmə gözləməməklə yanaşı, İranın dayanacağını da düşünmürəm. Ona görə də, Azərbaycan hakimiyyəti, xüsusilə xüsusi xidmət orqanları ayıq-sayıq olmalıdırlar. İran çox yaxından izlənməlidir. Həm hərbi, siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik baxımından, həm də digər sahələrdə. İran Azərbaycana qarşı qeyri-hərbi güclərdən istifadə etməklə elan etdiyi strateji savaşı davam etdirəcək.

Əslində, İran hərbi güc tətbiq etməklə nəticə əldə etməyəcəyini görür. Bundan sonra qeyri-hərbi gücdən, yəni strateji savaşın digər komponentlərindən istifadə edəcək. Bu zaman kəşfiyyat savaşına, dini sahədə pozuculuq işlərinə üstünlük verəcək. Odur ki, İranın Azərbaycandakı “beşinci kolonu”na diqqət etmək və ona qarşı təsirli tədbirlər görmək lazımdır. Mənə elə gəlir ki, Azərbaycanın Ocaq Nejatla bağlı verdiyi qərar da, Xamenei başda olmaqla, İran rəhbərliyinə ciddi siqnal olmalıdır ki, Azərbaycan bundan sonra da qəti mövqe tutacaq. Azərbaycanın qəti mövqe tutması həm öz gücü ilə, həm də arxasında duran güclərlə əlaqəlidir.

- İranın “beşinci kolonu” Azərbaycan üçün nə dərəcədə təhlükəlidir?

- Təbii ki, təhlükəlidir. Çünki Azərbaycan müstəqillik qazanar-qazanmaz, İranla olan sərhədləri xalqımız açdıqdan sonra Azərbaycanda kəşfiyyat fəaliyyətinə başlanılıb. Azərbaycanda bu fəaliyyət bir neçə istiqamətdə aparılıb. Həm dini, həm siyasi, həm hərbi, həm də xüsusi xidmətlər istiqamətində. Bu mənada diqqətli, hazırlıqlı olmaq lazımdır. Ocaq Nejata qarşı atılan addımlar davamlı olmalı, Bakı bununla kifayətlənməməlidir. Bu istiqamətdə atılan addımlar davamlı olmalıdır. Ocaq Nejat İranın ali dini rəhbərinin xüsusi nümayəndəsidir. Yəqin ki, Qumda bunu müharibə səbəbi sayacaqlar. Azərbaycan İranı yaralayıb, özü də ciddi yaralayıb. Azərbaycan düşünməməlidir ki, növbəti addımları atmadığı təqdirdə İran sakitləşəcək və dayanacaq. Belə olmayacaq. Odur ki, Azərbaycan indiyə qədər atdığı addımlardan sonra dura bilməz və durmamalıdır. Durduğu halda proseslər ziyanına işləyəcək. Rasim Əliyev /“AzPolitika.info”/

Korrupsiya.info
OXŞAR MÖVZULAR