XƏBƏR LENTİ
19:12Qəzaya uğrayan hərbi helikopterin qara qutusu tapıldı18:57Türkiyənin müdafiə naziri Elçin Quliyevə və Zakir Həsənova başsağlığı verib18:42“AKKORD”LA SUBPODRATÇI ŞİRKƏTLƏR ARASINDA ÇƏKİŞMƏ - Zakir Qaralov şirkətin rəhbərliyinə qayıdıb və...18:30QƏZAYA UĞRAMIŞ HELİKOPTERİN GÖRÜNTÜLƏRİ17:46Prokuror Dövlət Xidmətinin keçmiş rəisinə cəza istəyib17:13HELİKOPTER QƏZASINDA HƏLAK OLAN ZABİTLƏRİMİZ... - FOTOLAR16:43Təhsil Nazirliyinin idarəsi 4 milyon manatlıq 2 tenderə yekun vurub15:50"Dünya pandemiyanın yeni dalğasına daxil olur" - Putin11:48"QUZU TƏKLİF ETDİM? GÖTÜRMƏDİ, 10 MİN MANAT İSTƏDİ" - Ziya Məmmədovun məhkəməyə gətirilməsi ilə bağlı qərar qəbul edildi20:05İtalyan senatordan Ermənistana sərt etiraz - “Artıq yetər”19:56"AZƏRBAYCAN BÜTÜN YOLLARI NƏZARƏTƏ GÖTÜRÜB" - Araik Arutyunyan Qarabağdakı ermənilərə çağırış edib19:17“Qars BTQ-nin açılışı ilə mühüm loqistik bazaya çevrilib” - Türkiyəli nazir18:39Vətən mənə oğul desə nə dərdim...18:33MÜDAFİƏ NAZİRLİYİNDƏ XİDMƏTİ MÜŞAVİRƏ - Məxfiliyi pozan hərbçilər ordudan tərxis olundu17:53ƏLİ HƏSƏNOVUN NƏVƏSİNİN ƏMLAKLARINA HƏBS QOYULDU - Zərərçəkənləri aldadıb...14:43“Türkiyə qardaşımız, İsrail də dostumuzdur...” – Fazil Mustafa10:45Şəmkirdə qadın 15 vətəndaşa qarşı 50 min manatlıq dələduzluq edib11:47İRANDA XUDAFƏRIN İSTERİKASI... - 500 manatlıq əskinasımız qonşu ölkədə niyə qıcıq yaradıb?08:15Rusiya Paşinyanın üçtərəfli görüşdən qaçdığını təsdiqlədi - Ermənistan isə yenə Moskvadan “diplomatik və hərbi dəstək” istəyir08:00Azərbaycanla qardaşlığımız YUNESKO-nun işinə töhfə üçün fürsət olacaq - Türkiyə XİN21:41"DƏRMANLAR REAL QİYMƏTİNDƏN QAT-QAT BAHA VƏ KEYFİYYƏTSİZDİR" - Milli Məclisin komitə sədri də şikayətlənir19:44“RUSİYA İLƏ DOST OLMAQ, UDUZMAQ DEMƏKDİR...” – Solovyovun verilişində Rusiyanı “qamçıladılar”19:01“MALİYYƏ MƏSƏLƏLƏRİNƏ ƏLİ HƏSƏNOVUN OĞLU BAXIRDI...” – "KİVDF işi"ndə yeni adlar çəkildi15:52KREML PAŞİNYANA YEGANƏ ÇIXIŞ YOLUNU GÖSTƏRDİ – “Öhdəliklər yerinə yetirilməlidir”10:21Azərbaycan nefti 84 dollara qədər bahalaşıb09:55Vətən müharibəsində yaralanan 2 200 qaziyə əlillik təyin edilib09:18Terrorçuluqda təqsirləndirilən daha iki Ermənistan vətəndaşının məhkəməsi başlayır08:57Robert Köçəryan Nikol Paşinyanı istefaya çağırıb08:25Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günü qeyd olunur08:00"Ermənistanın törətdiyi təxribatların qarşısı qətiyyətlə alınıb" - Müdafiə naziri21:30Sərhəd döyüşünün şifrələri: Paşinyan “B planı”nı işə salır19:25HULUSİ AKAR ERMƏNİSTANA ÇAĞIRIŞ ETDİ - "Şuşa Bəyannaməsi"ni xatırlatdı19:21SƏRHƏDDƏ GƏRGİNLİK: ERMƏNİ ORDUSU BÖYÜK İTKİLƏR VERİB! - Xeyli sayda erməni hərbçisi saxlanılıb + FOTO (Yenilənib)19:11"BÜTÜN MƏSULİYYƏT ERMƏNİSTAN RƏHBƏRLİYİNİN ÜZƏRİNƏ DÜŞÜR" - İlham Əliyev18:32"3 MİLYON TƏLƏB EDİRDİ, 2 MİLYONA RAZILAŞDIQ..." - "Deyirdi ki, nazirin göstərişidir..."18:19ERMƏNİSTAN QƏFİL HƏRBİ ƏMƏLİYYATA BAŞLAYIB - Düşmən hərbçiləri tərksilah edilərək saxlanılıb16:43"DÜŞMƏN TƏŞVİŞ İÇİNDƏ MÖVQELƏRİNDƏN QAÇIR!" - "Ermənistanın əks-həmləsi dəf edilib..."15:23ERMƏNİSTANA MƏXSUS HƏRBİ TEXNİKALAR MƏHV EDİLİB - Müdafiə Nazirliyi açıqladı13:35“9 noyabr bəyanatındakı öhdəliklər tam yerinə yetirilməlidir” - Minsk Qrupu bəyanat yaydı12:16İcra nümayəndəsi Ata Abdullayevin məhkəməsinə məcburi gətiriləcək20:30AZƏRBAYCAN ORDUSU DAHA 4 POSTDAN ERMƏNİLƏRİ QOVUB - Paşinyan açıqlayıb19:52TƏMAS XƏTTİ YENİDƏN “BARIT ÇƏLLƏYİNƏ” ÇEVRİLİR – Qərarsızlıq Ermənistanı daha da miskin duruma salır19:20Bu il Azərbaycanda 41 067 nikah, 12 892 boşanma halı qeydə alınıb19:18Hərbçilərin mənzillə təminatına dair yeni tələblər müəyyənləşdi - DƏYİŞİKLİK18:42"5 İLƏ DÖVLƏT BÜDCƏSİ 100 MİLYARDA ÇATAR..." - "Heç kim mənim çıxışlarımdan həyəcanlanmasın"18:27Türk Dünyasının Ali Ordeni İlham Əliyevin təşkilatın inkişafına və Türk dünyasına verdiyi töhfənin qiymətləndirilməsidir17:55“Paşinyana artıq generallar yox, menecerlər lazımdır” – “Bu onun Ermənistan ordusunda yeni eksperimentidir”17:36“BU, AZƏRBAYCANIN BİR NÖMRƏLİ TƏHLÜKƏSİZLİK MƏSƏLƏSİDİR...” – “Düşmən ölkə ilə sərhəd nəzarətsizdirsə, hansı təhlükəsizlikdən söhbət gedə bilər?!”16:39GENERALIN YERİNƏ TARİX MÜƏLLİMİ – Ermənistanın yeni Müdafiə naziri kimdir? (Yeniləndi)12:55Şuşadakı terror kortəbii deyil: Gizli detallar üzə çıxır... - ARAŞDIRMA12:08Rusiya MN Şuşadakı erməni terroru haqda 2 sutkadan çoxdur ki, heç bir məlumat vermir... - BİZ İSƏ SEYR EDİRİK...11:24“İLYAS ÇAKIRBƏYLİ" ŞUŞADAN SƏSLƏNDİ: “Nə oldu, Paşinyan?” - VİDEO10:57Astarada uşaq bağçasının müdirinə cinayət işi açılıb20:25“Moskvanın bir neçə cəbhədə hərbi əməliyyatlar aparmağa nə gücü, nə də qabiliyyəti var...” - Etibar Məmmədov20:14SON DƏQİQƏ: "Terror təxribatı ilə bağlı cinayət işi açıldı"20:06SABİQ İCRA BAŞÇISINDAN ETİRAFLAR... - Nə qədər adamdan rüşvət aldığını açıqlayıb19:58ƏLİ HƏSƏNOVLA BAĞLI BÖYÜK MÜƏMMA ÇÖZÜLDÜ – Bacanağı onun həbs olunmamasının sirrini açdı19:41XAMENEİNİN RƏSMİ NÜMAYƏNDƏSİNİN ERMƏNİ SEVGİSİ VƏ ŞEYTANİ ƏMƏLLƏRİ – Sabir Əkbər Ciddi Rusiyada Azərbaycan əleyhinə hansı fəaliyyətlə məşğuldur?18:10KƏLBƏCƏR İSTİQAMƏNTİNDƏ ATIŞMA GEDİR - Ermənistan təxribat törədib17:39ERMƏNİLƏR “QIRMIZI XƏTTİ” KEÇDİ... - Azərbaycan hansı addımları atmalıdır?15:03“CİDDİ NƏTİCƏLƏR ÇIXARMALIYIQ Kİ, BİZİ NƏ GÖZLƏYİR...” – “Sülhməramlılar artıq yeni təhlükə mənbəyi yaratmağa başlayıblar”12:21"ARAİKİN BƏYANATI FAKTİKİ OLARAQ YERİNƏ YETİRİLMƏKDƏDİR" - "Antiterror əməliyyatının vaxtıdır"09:16Rusiyanın yeni “Orion” dronları radioelektron döyüş sistemi ilə təchiz ediləcək09:05BİRDƏFƏYƏ 450 MİLYON, HƏR AY 15-18 MİLYON... - Hər il 100 milyonlarla müftə qazanc kimlərin cibinə axır?08:00Pekin Vaşinqtonu nədə ittiham edib? - ABŞ rəqibinə qarşı iki koalisiya qurub...21:15Bakıda Zəfər Günü münasibətilə musiqili atəşfəşanlıq20:33PAŞİNYAN "GAH NALA, GAH DA MIXA VURUR..." - Baş nazir yenə saxta ittihamlar səsləndirib20:01Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə Moskvada “Xarıbülbül” rəsm sərgisi açıldı - Fotolar19:32Kremldən Putin-Əliyev-Paşinyan görüşü barədə yeni açıqlama - "... hazırlıq işi davam edir, dəqiq razılıqlar yoxdur"18:28XÜSUSİ TƏYİNATLILAR, DƏNİZ PİŞİKLƏRİ VƏ ŞAHİNLƏR: Cəngavərlər Şuşa döyüşlərindən danışırlar - VİDEO17:37"O ŞEYTAN YUVASI DARMADAĞIN EDİLDİ..." - Prezidentin Şuşadakı çıxışının TAM MƏTNİ + VİDEO17:28ŞUŞAYA İLK DAXİL OLAN 8 ƏSGƏR VƏ ŞƏHƏRƏ QALXAN GİZLİ YOL... - Əfsanəvi əməliyyatın YENİ DETALLARI13:14HƏMSƏDRLƏR TƏMTƏRAQLI ZİYAFƏTLƏRDƏN, BAHALI HƏDİYYƏLƏRDƏN, MAAŞDAN MƏHRUM QALIB - BMT ön plana keçir...12:11Hulusi Akar Azərbaycanın Zəfər Gününü şeirlə təbrik edib - VİDEO12:09HULUSİ AKAR ERMƏNİSTANA XƏBƏRDARLIQ ETDİ - "Hər kəs bilməlidir ki..." + VİDEO11:33ABŞ Mərkəzi Kəsfiyyat İdarəsinin direktoru Moskvanı xəbərdar edib09:1512 noyabr - Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Günüdür08:00Moskva məhkəməsi SSRİ-nin bərpası ilə bağlı QƏRAR VERDİ21:15MİNİMUM ƏMƏKHAQQI ARTIMI: KİMƏ XEYİR, KİMƏ ZİYAN... - Hazırkı sosial sığorta və pensiya sisteminin daha bir fəsadı17:55Un və un məhsullarının bahalaşmasının qarşısının alınmasına 5,7 milyon manat xərclənib17:52VİP SƏDRİ ƏLİ ƏLİYEV İSTİNTAQA İFADƏ VERİR - Yaxın saatlarda sərbəst buraxılacağı bildirilir15:03MTN-in SABİQ ŞÖBƏ RƏİSİ ŞƏXSİYYƏTİNİ DANDI - Vəkil olduğunu iddi etdi (VİDEO)11:32Azərbaycan KİV-ləri gələn il büdcədən 52 milyon manat subsidiya alacaq11:14Zəfər Günü münasibətilə Bakıda yürüş keçiriləcək09:05"DƏNİZ PİŞİKLƏRİ" MÜHARİBƏDƏ NECƏ DÖYÜŞÜB? - Cəbhənin yarılması, amansız döyüşlər... + VİDEO08:53“DƏHLİZ MƏSƏLƏSİNDƏ ƏN MARAQLI TƏRƏF ERMƏNİSTANDIR” – “Əgər erməni tərəfi buna razı deyilsə, biz də razı deyilik...”08:33ƏLİ HƏSƏNOVUN “DOSTLARI” VƏ MİLYONLARI - Birinciləri qurban vermək olar, təki milyonlar əldən çıxmasın?...08:14RUSİYA NİYƏ “ALTILIQ PLATFORMASI”NDA İSRAR EDİR? - Gürcüstan qoşulmayacaq, Ermənistan isə...08:00Rusiya XİN 10 noyabr bəyanatı ilə bağlı açıqlama yayıb09:17Vidadi Muradov vəfat etdi09:01MÜASİR İNCƏSƏNƏT MUZEYİNİN MÜDİRİ HƏBS EDİLİB - Nədə ittiham olunur? (Yenilənib)08:00Yer üzündən tezliklə yox olacaq ölkələrin adları açıqlanıb08:17İran prezidentinin səhvləri ciddi müzakirə mövzusuna çevrilib - VİDEO08:00"Azərbaycan və Türkiyə prezidentlərinin ideyasını dəstəkləyirik” - Rusiya AÇIQLADI19:33Həbsdə vəfat edən sabiq icra başçısının qardaşı məhkəmənin davam etdirilməsini istəyir18:12“ƏLİ HƏSƏNOVA ŞİKAYƏT ETDİM, AMMA...” – “Parketin qiyməti yazılmışdı, laminat vuruldu”17:55“Neft qiymətlərinin 60-70 dollar olması bizə məqbuldur” - Pərviz Şahbazov16:51“İQTİDARIN MÜXALİFƏTƏ MÜNASİBƏTİ DƏYİŞİB...” – “Ayrıseçkilik salan bu iki partiyanın rəhbərliyidir”16:16PUTİNİN DRON TAPŞIRIĞI13:44FEYZİYEVİN İNGİLİSLƏRƏ VERDİYİ “HESABAT” – Deputat İngiltərə məhkəməsinə təqdim etdiyi sənədləri cəmiyyətə niyə açıqlamır?
BÜTÜN XƏBƏRLƏR
Kasım 2021 (121)
Ekim 2021 (103)
Eylül 2021 (38)
Ağustos 2021 (75)
Temmuz 2021 (59)
Haziran 2021 (88)

«    Aralık 2021    »
PtSaÇrPrCuCtPz
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031 

MİNİMUM ƏMƏKHAQQI ARTIMI: KİMƏ XEYİR, KİMƏ ZİYAN... - Hazırkı sosial sığorta və pensiya sisteminin daha bir fəsadı

06 Kas 2021, 21:15   
    24
MİNİMUM ƏMƏKHAQQI ARTIMI: KİMƏ XEYİR, KİMƏ ZİYAN... - Hazırkı sosial sığorta və pensiya sisteminin daha bir fəsadı
Əlbəttə ki, minimum əməkhaqqı artımı ilə bağlı istənilən xəbər cəmiyyətdə müsbət qarşılanır və hər kəs də bundan fayda götürəcəyini düşünür. Lakin iqtisadiyyat, maliyyə, inflyasiya, monetar siyasət, pensiya sistemi və s. bu kimi adi vətəndaşın dərinliklərini bilmədiyi sahələr düzgün tənzimlənməyəndə, qanunverici baza mükəmməl olmayanda, bu cür artımlar müsbət cəhətlərlə yanaşı, xeyli fəsadlar da doğurur...

Artıq bəyan edildiyi kimi, Azərbaycanda gələn il minimum aylıq əməkhaqqı 250 manatdan 300 manata qaldırılır. Bu, "Azərbaycan Respublikasının 2022-ci il dövlət büdcəsi haqqında” qanun layihəsində öz əksini tapıb. Layihəyə əsasən, ünvanlı sosial yardımın təyin edilməsi üçün ehtiyac meyarı da 170 manatdan 200 manata qaldırılır.

Qeyd edək ki, bu qərarın xüsusilə dövlət sektorunda işləyən yarım milyona yaxın vətəndaşın məvacibində özünü göstərəcəyi gözlənilir. Bu baxımdan sözügedən qərarın verilməsi sözsüz ki, təqdirəlayiq haldır.

Özəl sektora gəlincə isə burada məsələ bir qədər fərqlidir. Xatırladaq ki, minimum əmək haqqı dövlətin əlində özəl sektorda məvacibləri tənzimləyə biləcək yeganə mexanizmdir. Əmək qanunvericiliyinə görə, mülkiyyət və təşkilati-hüquqi formasından asılı olmayaraq heç kəs öz işçisnə bu məbləğdən aşağı maaş verə bilməz. Ancaq zatən də real olaraq, hazırda Azərbaycanda hansı sahəyə aidiyyatından asılı olmayaraq işçiyə 300 manatdan az maaş verən sahibkarlıq subyekti yox hesab ediləcək qədər azdır. Bu səbəbdən minimum əməkhaqqının artımı reallıqda özəl sektorda çalışanların maaşına əksər hallarda heç bir təsir göstərməyəcək. Ancaq əvəzində, işəgötürənlərin xərcləri xeyli dərəcədə artacaq. Söhbət xüsusilə də xırda sahibkarlardan və fərdi torpaq payçılarından gedir.

Belə ki, 2018-ci ilin sonlarında təsdiqlənən və 2020-ci ilin yanvarından qüvvəyə minən sosial sığorta qanunvericiliyinə görə, iqtisadiyyatın əksər sektorlarında çalışan fərdi sahibkarlar hər qeydiyyatdakı işçiyə görə minimum əmək haqqının 25%-i qədər aylıq sosial ayırma etməlidirlər. Bundan başqa işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta ilə bağlı üst-üstə daha 3 faiz də əlavə ödəniş edilməlidir.

Beləliklə də sahibkar hər işçiyə görə minimum əməkhaqqının 28 faizi məbləğində sosial ödəniş edir. Bu isə o deməkdir ki, minimum əməkhaqqı 300 manat olandan sonra sahibkarın hər işçi üçün ödədiyi sığorta haqqı 84 manata çatacaq. Bu isə əvvəlki ilə müqayisədə 14 manat çoxdur. Əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin və ümumilikdə kiçik və orta biznesin durumunun heç də ideala yaxın olmadığı indiki dövrdə hər işçiyə görə ən azı 84 manat sosial sığorta haqqı ödəmək isə asan olmayacaq.

Bununla yanaşı, qanunla fərdi torpaq mülkiyyətçiləri və ailə kəndli təsərrüfatlarının üzvləri də minimum əmək haqqının 6%-i qədər sosial ayırma etməlidirlər. Bu, o deməkdir ki, sözügedən kateqoriyaya aid olanların ödəmələri artaraq, adambaşına 18 manata çatacaq.

MİNİMUM ƏMƏKHAQQI ARTIMI: KİMƏ XEYİR, KİMƏ ZİYAN... - Hazırkı sosial sığorta və pensiya sisteminin daha bir fəsadı

Deməli, minimum əməkhaqqının artırılması özəl sektorda nə sahibkara, nə də işçiyə xeyir vermir. Bundan qazanan isə yalnız Dövlət Sosial Müdafiə Fondu olur. Bütün bunlar bir daha biznesə aid sosial ayırmaların minimum əməkhaqqı əsasında müəyyən olunmasının məqsədəuyğun olmadığına dair qənaəti gücləndirir.

Minimum əməkhaqqının artmasına paralel olaraq sosial xərclərin də artması istər-istəməz kiçik və orta biznesi “kölgə iqtisadiyyatı”na meylləndirir. Belə ki, maliyyə hesabatlarında sahibkarlar işçilərin sayını və əməkhaqqını az göstərməyə məcbur olurlar. Bu isə biznes mühitinin daha da “çirklənməsi” deməkdir. Odur ki, sosial ödəmələrin minimum əməkhaqqının məbləğinə bağlanması üsulundan imtina edilməsi daha doğru addım olardı.

Eyni mənzərə pensiya sisteminə də aiddir. Minimum əməkhaqqı və ehtiyac meyarının artırılmasının ardınca minimum pensiya məbləğinin də artırılması qaçılmaz görünür. Bu, təbii ki, hazırda pensiyada olan vətəndaşlarımız üçün yaxşı xəbər ola bilər. Lakin onlardan fərqli olaraq, hələ pensiyaya çıxmayan, hazırda çalışan şəxslər üçün o qədər də sevindirici hal deyil.

Çünki minimum pensiyanın artımı pensiya kapitalının minimum həddi üçün nəzərdə tutulan məbləği də artıracaq. Onsuz da əmək pensiyası almaq üçün tələb olunan pensiya kapitalı yüksək idi. 2018-ci ildə 16743 manat olan bu minimum göstərici hazırda 28800 manata çatıb. Yaxın zamanda minimum pensiya misal üçün 250 manat olarsa, pensiya kapitalı 36000 manat, 300 manat olarsa, 43200 manat olmalıdır.

MİNİMUM ƏMƏKHAQQI ARTIMI: KİMƏ XEYİR, KİMƏ ZİYAN... - Hazırkı sosial sığorta və pensiya sisteminin daha bir fəsadı

Belə böyük məbləğləri toplamaq isə əhalinin əsas hissəsi üçün fantastik görünür. Bu da gələcəkdə xeyli sayda, bəlkə də milyonlarla vətəndaşın əmək pensiyasız qalması təhlükəsini yaradır. Ona görə də istər-istəməz pensiya kapitalının bir hissəsinin dövlət tərəfindən ödənilməsi qaçılmazdır və bu gedişlə hökumət nə zamansa həmin addımı atmalı olacaq.

Ümumiyyətlə, Azərbaycanda artıq çoxdan bəri yaşayış minimumunun və yoxsulluğun hesablanması qaydalarına yenidən baxılması zərurəti yaranıb, Səlim Müslümovun banisi olduğu pensiya sisteminə də onun kimi. /İqtisadiyyat Şöbəsi/“AzPolitika.info”/

Korrpsiya.info
OXŞAR MÖVZULAR